Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, mund të vendosë që përpara ditës së premte të publikojë marrëveshjen paraprake që synon t’i japë fund konfliktit me Iranin. Lajmi është konfirmuar nga zëvendëspresidenti amerikan, JD Vance, i cili tha se dokumenti ka formën e një memorandum mirëkuptimi me rreth një faqe e gjysmë dhe me përmbajtje të përgjithshme.
Ndërkohë, zhvillimet vijnë pas njoftimit të Trump se marrëveshja është tashmë e nënshkruar. Informimi u bë gjatë një takimi me presidentin francez Emmanuel Macron, në kuadër të samitit të G7 në Francë, ku Trump u shpreh: “Jam shumë i lumtur të them se është nënshkruar, marrëveshja është plotësisht e nënshkruar”.
Sipas informacioneve nga zyrtarë të lartë amerikanë, dokumenti është firmosur në mënyrë elektronike nga vetë Trump, nga JD Vance dhe nga kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf. Kjo tregon se procesi i nënshkrimit është finalizuar përmes një mekanizmi dixhital, në një moment të afërt me publikimin e planifikuar, nëse presidenti amerikan do të vendosë ta bëjë një hap të tillë para së premtes.
Hormuzi pritet të rihapet, ndërsa SHBA dhe Irani afrohen me dokumentin zyrtar
Një element tjetër i përmendur nga zyrtarët amerikanë lidhet me të ashtuquajturën Ngushtica e Hormuzit. Sipas tyre, ajo pritet të rihapet të premten, në të njëjtën ditë kur marrëveshja do të nënshkruhet zyrtarisht në Gjenevë. Ky afrim i ngjarjeve – rihapja e një prej nyjeve më të rëndësishme për tregtinë dhe lundrimin në rajon, së bashku me aktin zyrtar të marrëveshjes – është vlerësuar si pjesë e planit për normalizimin e situatës.
Paralelisht me fazën e dokumentit, zyrtarët amerikanë kanë bërë të ditur se bisedimet teknike mbi programin bërthamor të Iranit pritet të nisin gjatë kësaj jave. Këto diskutime pritet të fokusohen në angazhime konkrete dhe në mënyrën se si do të zbatohen hapat pasuese, duke i lidhur ato me detyrimet që Teherani do të marrë përsipër.
Në këtë kuadër, administrata amerikane ka theksuar se çdo lehtësim i sanksioneve ose lirimi i aseteve iraniane do të varet nga përmbushja e angazhimeve të Iranit në kuadër të marrëveshjes. Me fjalë të tjera, zbatimi i masave ekonomike nuk paraqitet si automatik, por si i kushtëzuar nga ecuria e angazhimeve dhe respektimi i kushteve që parashikon dokumenti.
Përveç zhvillimeve rreth marrëveshjes, në Shtetet e Bashkuara u shfaqën edhe pretendime në media për një çështje tjetër ushtarake. Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ka hedhur poshtë raportimet se ushtria amerikane po përballet me mungesë të rezervave të municioneve, duke i cilësuar si të pavërteta raportimet e publikuara. Kjo deklaratë u jep sinjal se, pavarësisht tensioneve dhe diskutimeve strategjike, autoritetet po reagojnë ndaj informacioneve të konsideruara jo të sakta.
Ndërkohë, në një tjetër zhvillim të lidhur me qëndrimet publike, zëvendëspresidenti JD Vance ka deklaruar se marrëveshja e arritur mes SHBA-së dhe Iranit ka potencial të “transformojë rrënjësisht Lindjen e Mesme për 50 vitet e ardhshme”. Kjo formulë e tij e vendos theksin te objektivi afatgjatë i procesit, duke e prezantuar marrëveshjen si një hap me ndikim të gjerë, ndërkohë që fazat teknike mbi programin bërthamor pritet të nisin menjëherë.
Botuar fillimisht në Bota Sot