Studiuesit japonezë kanë nisur testimin e një ilaçi për rikthimin e rritjes së dhëmbëve, duke hapur provën e parë në botë te njerëzit për një qasje që synon të rigjenerojë dhëmbë të rinj. Projekti shihet si një hap i rëndësishëm drejt një trajtimi që mund të ndryshojë mënyrën se si kujdesemi për shëndetin oral, me një synim konkret: ta sjellë këtë metodë në praktikë deri në vitin 2030.
Testimi ka nisur në Osaka, ku mjeku dhe studiuesi Dr. Katsu Takahashi, bashkë me ekipin e tij në Kitano Hospital, ka ndërmarrë provën e parë klinike te njerëzit. Ata punojnë në bashkëpunim me studiues nga Kyoto University, me objektiv vlerësimin e sigurisë së trajtimit që pret të nxisë trupin të rikthejë natyrshëm rritjen e dhëmbëve.
Ilaçi lidhet me një mekanizëm biologjik të njohur për të ndikuar rritjen e dhëmbëve. Sipas shpjegimit të shkencëtarëve, trajtimi stimulon rritjen e sërishme të dhëmbëve natyralë duke bllokuar proteinën USAG-1. Kjo proteinë ka rolin e pengimit të rritjes së dhëmbëve të rinj, ndaj çaktivizimi i saj synon të hapë rrugën që të aktivizohen struktura dentare “të fjetur”. Në këtë mënyrë, synohet të formohet një grup i tretë dhëmbësh.
USAG-1 bllokohet që dhëmbët të rriten sërish
Prova klinike e nisur në tetor 2024 përfshin 30 burra të shëndetshëm, të moshës 30 deri në 64 vjeç. Secili prej pjesëmarrësve ka të paktën një dhëmb që i mungon, ndërsa studimi është i fokusuar në vlerësimin e sigurisë së ilaçit. Formati i studimit synon të verifikojë se trajtimi funksionon pa efekte anësore të rrezikshme, përpara se të mendohet për aplikime më të gjera.
Para nisjes te njerëzit, ilaçi ka kaluar teste te kafshët, ku rezultatet janë përdorur si bazë për vijimin e mëtejshëm. Në këto prova, një dozë e vetme e ilaçit TRG-035, i zhvilluar nga Toregem Biopharma dhe Kyoto University, ka qenë e mjaftueshme që të rritej sërish një dhëmb plotësisht funksional. Ky element i studimit është një nga arsyet pse ekipi i kërkimit po e çon përpara testimin klinik, duke shpresuar se efektet e vëzhguara te kafshët mund të përsëriten edhe tek njerëzit.
Nëse rezultatet përfundimtare në provën te njerëzit dalin të mira dhe studimi del i suksesshëm, shkencëtarët planifikojnë që më pas ilaçi të testohet edhe te fëmijët që vuajnë nga mungesa e lindur e dhëmbëve. Përtej grupit të parë, objektivi është që trajtimi të bëhet i disponueshëm për të gjitha format e mungesës së dhëmbëve diku rreth vitit 2030. Në këtë kuadër, aplikimi i trajtimit nuk parashikohet të kufizohet vetëm te një kategori pacientësh, por të zgjerohet gradualisht.
Përtej aspektit shkencor, studimi lidhet edhe me faktin se dhëmbët nuk shërohen si kockat. Trupi i një të rrituri përmban 206 kocka, të cilat janë të përbëra nga kalciumi, mineralet dhe kolagjeni dhe kanë aftësi të ripërtëriten vetë kur thyhen. Dhëmbët, megjithatë, nuk i kanë të njëjtat mundësi. Edhe pse përbëhen nga disa materiale të ngjashme me kockat dhe janë materiali më i fortë në trupin e njeriut, ata nuk kanë aftësinë kryesore për t’u shëruar vetë dhe për t’u rritur sërish. Kjo lidhet edhe me strukturën e tyre, përfshirë shtresën mbrojtëse të smaltit, e cila mbron dhëmbin, por nuk i jep atij rikuperim të plotë spontan.
Ilaçi do të aplikohet në mënyrë intravenoze për të provuar efikasitetin dhe sigurinë e tij. Në studimet e mëparshme te kafshët nuk janë raportuar efekte të padëshiruara, çka i jep ekipit të kërkimit bazë për të vazhduar. Nëse gjithçka ecën sipas planit, Kitano Hospital në Osaka do të aplikojë trajtimin te pacientët të cilëve u mungojnë të paktën katër dhëmbë, të moshës 2 deri në 7 vjeç. Edhe pse fillimisht fokusi është te fëmijët me mungesë të lindur të dhëmbëve, Dr. Katsu Takahashi ka shprehur qëllimin që ky trajtim të bëhet i qasshëm edhe për ata që kanë humbur një dhëmb.
Ndërkohë, pritjet për rikthimin e rritjes së dhëmbëve janë të mëdha. Dr. Takahashi ka deklaruar që në vitin 2024 se nuk ka pasur deri më tani një trajtim që të ofrojë shërim të përhershëm, por ekipi beson se ka potencial që kjo metodë të plotësojë nevojat reale të njerëzve që vuajnë nga humbja e dhëmbëve.
Botuar fillimisht në Telegrafi
