Izraeli ka shprehur shqetësim se presidenti amerikan Donald Trump mund të arrijë një marrëveshje me Iranin përpara se të trajtohen disa nga çështjet që i shtynë dy vendet të hynin në konflikt që në fillim. Të paktën këtë shqetësim e kanë përcjellë burime izraelite, të cilat i kanë thënë CNN se formulimi i një marrëveshjeje të mundshme mund ta lërë luftën të papërfunduar.
Sipas këtyre burimeve, një marrëveshje që do ta mbante programin bërthamor të Teheranit pjesërisht funksional, ndërkohë që do të anashkalonte disa elemente të tjera të rëndësishme, do ta bënte Izraelin të shihte situatën si të pa mbyllur. Në këtë kuadër, përmendet se çështje si raketat balistike dhe mbështetja për grupet aleate rajonale do të mund të përjashtoheshin nga tryeza e bisedimeve.
Një burim izraelit ka thënë se “shqetësimi kryesor është që Trumpi do të lodhet nga bisedimet dhe do të bëjë një marrëveshje – çfarëdo marrëveshjeje, me lëshime të minutës së fundit”. Në këtë narrativë, dilema kryesore lidhet me rrezikun që palët të bien në një kompromis, por pa adresuar të gjitha pikat që Izraeli i konsideron thelbësore për të garantuar një përfundim të qëndrueshëm të konfliktit.
Në të njëjtën kohë, zyrtarët amerikanë, sipas informacionit të dhënë, i kanë siguruar Izraelit se çështja e rezervave iraniane të uraniumit të pasuruar në nivel të lartë do të trajtohet. Burimi që flet për CNN thekson megjithatë se përjashtimi i dukshëm i raketave balistike dhe rrjetit të grupeve aleate të Teheranit nga bisedimet konsiderohet “një çështje shumë serioze”.
Gjatë luftës, Irani ka lëshuar mbi 1,000 raketa balistike ndaj Izraelit dhe vendeve arabe të Gjirit. Përveç raketave, janë përmendur edhe sulme të shumta me dronë, elementë që në logjikën e shifrave dhe ndikimit kanë luajtur rol në përshkallëzimin dhe ruajtjen e tensionit. Për këtë arsye, përfshirja ose jo e këtyre kapaciteteve në një marrëveshje shihet si vendimtare për perceptimin e Izraelit mbi rezultatin e mundshëm të bisedimeve.
Çështja balistike dhe aleatët rajonalë rrezikojnë ta lënë luftën të papërfunduar
Sipas të dhënave, një marrëveshje e pjesshme që nuk adreson disa nga kapacitetet kryesore të Iranit, por që njëkohësisht lehtëson presionin ekonomik mbi vendin, mund të ketë pasoja politike dhe sigurie. Në këtë skenar, stabilizimi i regjimit përmendet si një faktor që do t’i siguronte Teheranit një fluks të madh parash, duke e bërë të vështirë frenimin afatgjatë të kërcënimeve që Izraeli lidh drejtpërdrejt me programet dhe mbështetjen e grupimeve aleate.
Këto shqetësime theksojnë edhe dallimet mes qasjes së presidentit amerikan dhe kryeministrit izraelit. Nga njëra anë, Trumpi përshkruhet si i hezitueshëm për të rifilluar luftën, ndërsa nga ana tjetër Benjamin Netanyahut i atribuohet frika se konflikti mund të përfundojë pa u arritur të gjitha objektivat fillestare. Ndërsa diskutohen rrugët e mundshme diplomatike, çështjet që lidhen me raketat balistike, dronët, si dhe rrjetin e aleatëve rajonalë mbeten në qendër të shqetësimit.
Ndërkohë, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Olivia Wales, ka deklaruar se Irani “e di shumë mirë se realiteti aktual nuk është i qëndrueshëm”, duke insistuar se Trumpi “i mban të gjitha kartat në negociata”. Në këto komunikime, vëmendja është te sinjali se qasja amerikane nuk do të mbyllet me lëshime që nuk përfshijnë objektivat kryesore, ndërsa nga ana izraelite vijon të theksohet rreziku që një kompromis i pjesshëm mund të mos çojë në një përfundim të plotë të luftës.
Botuar fillimisht në Koha.net