Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, ka bërë të ditur se Irani ka pezulluar angazhimet ndaj Memorandumit të Mirëkuptimit me Shtetet e Bashkuara. Në komentet televizive të transmetuara nga agjencia gjysmëzyrtare iraniane e lajmeve Fars, ai tha se vendi i tij nuk po zbaton detyrimet në marrëveshje, duke e lidhur këtë me faktin se “është i zënë duke mbrojtur vendin”.
Sipas Gharibabadi, vendimi i Iranit vjen si reagim ndaj asaj që ai e cilësoi shkelje të marrëveshjes nga ana amerikane. Ai nuk hyri në detaje të reja mbi mënyrën se si e pret Irani zbatimin e memorandumit, por mesazhi kryesor ishte se angazhimet janë pezulluar dhe se interpretimi i palës amerikane nuk po përputhet me atë që Irani konsideron kushte dhe parime të dakorduara.
Në të njëjtën linjë akuzash, ambasadori i Iranit në Pakistan, Reza Amiri Moghadam, ka pretenduar se SHBA-ja e ka interpretuar Memorandumin e Mirëkuptimit në mënyrë të njëanshme dhe në kundërshtim me kushtet e tij. Në një postim në rrjetet sociale të shtunën, ai tha se përmes kësaj qasjeje, Shtetet e Bashkuara kanë arritur kontroll mbi pjesë të Ngushticës së Hormuzit.
Moghadam argumentoi se ky kontroll është synuar për të arritur një rezultat që, sipas tij, nuk u arrit në fushën e betejës. Ai theksoi se nuk është një interpretim i pranueshëm për Iranin dhe se pala iraniane nuk do ta pranojë një qasje të tillë. Ambasadari e përshkroi këtë si arbitrare dhe, sipas tij, si shkelje të hapur të Memorandumit të Mirëkuptimit.
Irani pezullon angazhimet, SHBA akuzohet për shkelje të memorandumit
Ambasadari iranian vijoi me pretendimin se, për shkak të veprimeve të SHBA-së, është nisur një “luftë” në kundërshtim me kushtet e memorandumit dhe me parimet e së drejtës ndërkombëtare. Në postimin e tij, Moghadam tha se kjo qasje po shkatërron infrastrukturën, duke iu referuar ndikimit që, sipas tij, po vjen si pasojë e përshkallëzimeve gjatë periudhës pas shpërbërjes së marrëveshjes.
Se memorandumi nuk është më në fuqi e ka deklaruar edhe presidenti amerikan Donald Trump më herët. Megjithatë, ai ka lënë të hapur mundësinë që të zhvillohen bisedime për një marrëveshje përfundimtare. Në këtë kontekst, pezullimi i angazhimeve nga ana e Iranit e ngushton më tej hapësirën e zbatimit të dokumentit të mëparshëm dhe e shtyn diskutimin drejt skenarëve të reja negocimi.
Memorandumi i Mirëkuptimit mes SHBA-së dhe Iranit u nënshkrua më 17 qershor 2026. Dokumenti synonte t’i jepte fund luftimeve dhe të krijonte një periudhë 60-ditore negociatash drejt një marrëveshjeje përfundimtare paqeje. Ai përmbante disa elemente kyçe: një armëpushim, fillimin e heqjes së bllokadës detare amerikane, si dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit për kalimin e sigurt të anijeve tregtare.
Memorandumi parashikonte gjithashtu zhvillimin e negociatave brenda 60 ditëve për çështjet kryesore, duke përfshirë programin bërthamor të Iranit, lehtësimin e sanksioneve dhe një marrëveshje të përhershme mes dy vendeve. Por, sipas informacioneve të përfshira në të dhënat e publikuara, memorandumit i erdhi fundi pasi të dyja palët nisën sulme ndaj njëra-tjetrës ditë më parë, duke e prishur praktikisht mekanizmin e armëpushimit dhe të negociimit.
Botuar fillimisht në Koha.net
