Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, deklaroi të martën se marrëveshja e përkohshme mes Teheranit dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës do të kërkonte që Izraeli të tërhiqej nga Libani. Sipas tij, ky kusht do të mund ta “fundoste” marrëveshjen, duke hapur rrugë për rifillimin e luftës së plotë. Qëndrimi i Iranit vjen ndërkohë që Izraeli e ka refuzuar tashmë këtë kërkesë.
Araghchi tha se pa tërheqjen e forcave izraelite nga territoret që janë pushtuar gjatë kësaj lufte, konflikti nuk mund të konsiderohet i mbyllur plotësisht. Kërkesa iraniane vendos në qendër një element që deri më tani nuk ka qenë i qartë në praktikë, pasi marrëveshja mes SHBA-së dhe Iranit nuk është publikuar zyrtarisht. Për pasojë, zyrtarë të ndryshëm kanë ofruar interpretime të ndryshme për atë që parashikon dokumenti.
Edhe pse Izraeli nuk konsiderohet palë e drejtpërdrejtë në marrëveshje, ai është i përfshirë në luftë. Izraeli iu bashkua SHBA-së në nisjen e sulmeve kundër Iranit më 28 shkurt dhe që nga ajo datë ka luftuar kundër grupit militant Hezbollah në Liban. Hezbollah mbështetet nga Irani, ndërsa gjatë konfliktit Izraeli ka marrë nën kontroll zona të mëdha brenda Libanit, duke e bërë çështjen e tërheqjes edhe më të ndjeshme në negociata.
Një kusht vendimtar: Izraeli tërhiqet nga Libani
Në anën tjetër, një zyrtar amerikan, i cili foli në kushte anonimiteti për elementet e marrëveshjes, tha se dokumenti nuk parashikon tërheqje izraelite nga Libani. Këtë kundërvënie e plotësoi edhe qëndrimi publik i udhëheqësve izraelitë. Kryeministri Benjamin Netanyahu u shpreh të hënën se Izraeli do të qëndrojë në Liban “për aq kohë sa të jetë e nevojshme”.
Negociatat për t’i dhënë fund luftës kanë shfaqur herë pas here mosmarrëveshje të tilla, që kanë çuar në armëpushime të zgjatura, por të brishta. Në praktikë, këto marrëveshje nuk janë shndërruar në një fund të përhershëm të armiqësive. Për më tepër, konflikti ka ndikuar edhe në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë ujore jetike për furnizimet energjetike të botës, e cila është mbyllur praktikisht.
Nga zhvillime diplomatike paralelisht me debatin për kushtet e armëpushimit, Ministria e Jashtme e Zvicrës njoftoi se ceremonia e nënshkrimit të marrëveshjes do të mbahet të premten në resortin Burgenstock pranë qytetit të Luzernit. Zyrtarët e ministrisë sqaruan të martën se vendndodhja ishte propozuar nga ndërmjetësit e Pakistanit dhe Katarit, së bashku me SHBA-në dhe Iranin.
Pakistanit, i cili konsiderohet ndërmjetës kyç në proces, ka deklaruar se marrëveshja parashikon përfundimin e operacioneve ushtarake, përfshirë në Liban, ashtu siç kishte kërkuar Irani prej kohësh. Por kërkesa e Araghchit për një tërheqje izraelite shton një element të ri në këtë skenar, duke e vendosur Izraelin përballë një dileme teksa përpiqet të dobësojë aftësitë ushtarake të Hezbollahut pa rrezikuar një marrëveshje të promovuar nga aleati i tij kryesor, Shtetet e Bashkuara.
Historia e nisjes së luftës e lidh drejtpërdrejt çështjen e kontrollit territorial: Izraeli pushtoi Libanin jugor pasi Hezbollah lëshoi raketa përtej kufirit gjatë javës së parë të konfliktit. Që atëherë, Izraeli ka zgjeruar praninë e tij në disa zona, ndërsa diskutimet për tërheqjen dhe fazat e armëpushimit vazhdojnë të prodhojnë kundërshti mes palëve, duke rritur pasigurinë mbi sa i qëndrueshëm mund të jetë përfundimi i negociuar.
Botuar fillimisht në Koha.net
