Irani ka goditur një anije në Ngushticën e Hormuzit të enjten, duke shkaktuar një ndalesë në evakuimin e anijeve të bllokuara dhe duke treguar, sipas raportimeve, aftësinë për të ndikuar sërish në një nga rrugët ujore më kritike të rajonit. Ngjarja vjen pavarësisht marrëveshjes që Shtetet e Bashkuara dhe Irani arritën javën e kaluar, me objektivin për të ecur drejt një marrëveshjeje më të gjerë.
Një zyrtar amerikan i tha CNN-it se sulmi u krye me dron iranian, por nuk dha detaje të mëtejshme mbi vendin e saktë të goditjes, dëmet ose identitetin e anijes. Edhe pse Irani ende nuk ka marrë përgjegjësinë për incidentin, reagimi dhe pasojat e tij u ndjenë shpejt në operacionet detare të planifikuara në zonë.
Organizata Ndërkombëtare Detare e OKB-së (IMO) u detyrua të ndalonte misionin e saj për evakuimin. Ky mision synonte nxjerrjen nga bllokimi të qindra anijeve dhe të më shumë se 11,000 detarëve që kanë mbetur në rajon që nga shpërthimi i luftës. Sipas të dhënave të përmendura në raportim, misioni i evakuimit kishte nisur vetëm ditët e fundit, pasi u nënshkrua memorandumi i mirëkuptimit mes Washingtonit dhe Teheranit.
Ndërkohë, sulmi i së enjtes erdhi disa orë pasi rojet revolucionare të Iranit paralajmëruan se anijeve do t’u jepej kalim i sigurt vetëm nëpër rrugët iraniane. Kjo thirrje sfidon pretendimin e administratës Trump se ngushtica është e lirë dhe e hapur sërish. Në praktikë, këto sinjale nga Teherani kanë ndikuar drejtpërdrejt te vendimmarrja e anijeve në zonë, duke i bërë lëvizjet më të kujdesshme dhe më të vëzhguara.
Pas incidentit, anijet u këshilluan të kalonin me kujdes dhe të raportonin aktivitete të dyshimta. Në këtë kontekst, shtrëngimi i situatës detare ka ardhur edhe në një moment të ndjeshëm diplomatik, kur Sekretari i Shtetit Marco Rubio po përpiqet t’ua shiste marrëveshjen vendeve skeptike të Gjirit. Po ashtu, sulmi i ri ka përputhur edhe një rritje të çmimeve globale të naftës.
Hormuzi, goditja e re e Iranit bën që evakuimi të ndalet
Gjatë kësaj jave, lëvizjet e anijeve në Ngushticën e Hormuzit kanë arritur kulmin që nga fillimi i luftës në fund të shkurtit. Të dhënat e “MarineTraffic” tregojnë se të mërkurën janë regjistruar 70 kalime. Kjo shifër e lartë vjen në një kohë kur marrëveshja midis SHBA-së dhe Iranit kishte filluar të hapte hapësira për rifillimin e lëvizjes, por incidenti i së enjtes e vuri sërish në pikëpyetje ritmin e operacioneve dhe sigurinë në det.
Marrëveshja aktuale përfshin një angazhim për të rihapur rrugën ujore pa taksa për 60 ditë dhe tashmë SHBA-ja ka hequr bllokadën e porteve iraniane. Megjithatë, memorandumi 14-pikësh i jep Iranit edhe një rol formal në mbikëqyrjen e trafikut tregtar përmes Ngushticës së Hormuzit përgjatë Omanit. Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike, në paralajmërimin e së enjtes, e lidhi kalimin e sigurt me rrugët e deklaruara nga Irani, duke e trajtuar kontrollin e rrugës ujore si element kyç ndikimi në negociata.
Teherani ka nisur edhe zbatimin e taksave për anijet që dëshirojnë të kalojnë nëpër ngushticë gjatë konfliktit. Kjo është paraqitur si një praktikë që administrata Trump është zotuar të mos lejojë në kuadër të një marrëveshjeje paqeje afatgjatë. Në sfondin e këtyre zhvillimeve, sulmi i së enjtes përbën një goditje të re për procesin e stabilizimit, duke e bërë edhe më të vështirë përpjekjen për zhbllokim të trafikut dhe përfundimin e bllokimit të anijeve dhe detarëve në rajonin e Gjirit Persik.
Botuar fillimisht në Koha.net