Fidanishte dhe sera në Shqipëri po kërkojnë gjithnjë e më shumë krahë pune, ndërsa një pjesë e atyre që sot po mbjellin e po rrisin fidanët vijnë nga India. Bujqësia intensive, për të mbuluar nevojat nga veriu në jug të vendit, kërkon miliona fidane që të mbillen në kohë dhe të rriten me kujdes. Në këtë proces, një pjesë e punës që dikur kryhej nga punëtorët shqiptarë, tashmë është zhvendosur te punëtorë të ardhur nga jashtë.
Një nga punëtorët, e cila mban emrin Ashu, tregon se përpara se të vinte në Shqipëri kishte emigruar në Suedi. Ajo e përshkruan këtë eksperiencë si një krahasim të qartë mes dy vendeve: “Atje vendi është më i zhvilluar, por njerëzit janë shumë të ashpër. Ndërsa këtu njerëzit janë tepër të dashur dhe kjo më bën të ndihem mirë”. Fidanishtja, ku ajo po punon sot, i ka hapur rrugë edhe zhvillimit profesional në fushën e saj të lidhur me bimët.
Një shtetas tjetër nga India, që tregon rrugën e tij drejt punës në bujqësi, thotë se për të ardhur deri në Shqipëri ka paguar 3000 euro. Sipas tij, puna në këtë sektor paraqitet si një mundësi reale për të kursyer dhe për t’i dërguar para familjes. Ai pohon se paga e punëtorëve të bujqësisë shkon nga 500-600 euro, duke përfshirë edhe shtëpinë, ndërsa në Indi fitonte më pak: rreth 350 euro. Me paratë që merr në Shqipëri, ai thotë se arrin të mbajë veten dhe të ndihmojë familjen që ka lënë pas.
Vështirësitë e punës në sera i lidh edhe me temperaturat e larta të momentit. “Momentalisht, këtu termometri shënon 40 gradë Celsius dhe unë, ashtu si punëtorët, po djersisim nga kjo vapë e tmerrshme”. Ai nënvizon se këta të ardhur, për prodhuesit, janë krah pune, ndërsa për ta bujqësia është punë për të jetuar e për të mbajtur ritmin e prodhimit. Sipas tij, puna nuk është vetëm fizike, por kërkon sakrificë dhe durim për të mos u ndalur edhe kur kushtet janë të vështira.
Ai tregon se ka 1 vit që është në Shqipëri. Në të njëjtën kohë, thotë se edhe në Indi ka qenë fermer, pasi familja e tij kishte parcela sheqeri. “Pra e di mirë se çfarë do të thotë të punosh në bujqësi”, shpjegon ai. Pavarësisht të ardhurave dhe mundësisë që i krijon kjo punë, ai pranon se i mungon jeta familjare: “Kjo është familja ime tani, por, të them të vërtetën, më mungon nëna ime, familja, ushqimi, gjithçka. Emigrimi nuk është i lehtë për askënd”.
Bujqësia intensive po sjell krahë pune nga India
Në këtë drejtim, punësimi i emigrantëve nga vendet e treta shfaqet si një përgjigje ndaj mungesës së fuqisë punëtore. Teksti thekson se këta punëtorë nuk janë të pashkolluar dhe se, ashtu si në vitin 1990, shumë prej tyre kanë marrë rrugët e emigrimit me objektivin për të qenë sa më afër Europës. Përveç punës në fidanishte e sera, disa prej tyre kanë një formim të lidhur drejtpërdrejt me bujqësinë. Ashu, për shembull, thotë se është agronome në profesion dhe e sheh punën në fidanishte si një mundësi për të zhvilluar profesionin e saj. Ajo e zgjodhi Shqipërinë sepse e di që është një vend bujqësor dhe mund t’i ofrojë një eksperiencë të mirë si specialiste bimësh.
Edhe shtetasi tjetër nga India tregon rrugën e tij arsimore: thotë se në Indi ka përfunduar studimet për menaxhim-biznes dhe ka punuar në profesionin e tij. Por, sipas tij, India është shumë e varfër dhe të jep pak mundësi, ndaj zgjodhi bujqësinë si alternativë për të përmirësuar kushtet e jetesës. Në sfondin e kësaj situate, bujqësia në Shqipëri po përballet me një trend të dukshëm: deri para 5 vitesh konsiderohej “krahu i djathtë i ekonomisë”, duke kontribuar me 20% të PBB-së, ndërsa sot kontributi rezulton 5% më pak. Kjo lidhet drejtpërdrejt me faktin se bujqësia po braktiset nga të rinjtë dhe se bizneset po përpiqen ta mbushin boshllëkun duke marrë punëtorë nga jashtë, por kjo, sipas përshkrimit, mbetet e pamjaftueshme.
Pavarësisht përpjekjeve, thelbësore mbetet nevoja për tokat që të punohen, të tregtohen e të përpunohen, që zinxhiri i prodhimit të mos ndalet. Për rikthimin e bujqësisë në një histori suksesi, teksti nënvizon se ka nevojë që të rinjtë të kthehen sërish drejt sektorit dhe të lidhen me vendin e lindjes. Ndërkohë, teksa temperaturat vazhdojnë të jenë të larta dhe fidanët kërkojnë kohën e tyre, fidanishte e serat vijojnë të kenë nevojë për krahë pune—duke krijuar një urë mes Shqipërisë dhe punëtorëve që vijnë nga larg.
Botuar fillimisht në Telegrafi
