Dukej se eksperimentet e Hungarisë për rritjen e lindshmërisë po jepnin rezultate, të paktën për një periudhë. Në atë kohë, vendi u përshëndet nga disa si një histori e madhe suksesi, sidomos nga konservatorët amerikanë, të cilët e shihnin politikat shtesë për familjet si një model që ia vlente të ndiqej. Por skenari ndryshoi kur norma e lindshmërisë filloi të bjerë, duke vënë në pikëpyetje efektet afatgjata të masave të ndërmarra.
Në qytetin lindor hungarez të Debrecenit, Barbara Elek ulet në një stol parku dhe rishikon me ankth postën e saj elektronike. Ajo dhe bashkëshorti i saj, Levi, presin të mësojnë nëse Barbara është shtatzënë, pas përpjekjes së tretë për fekondim in vitro (IVF), e bërë 10 ditë më parë. Për çiftet si ata, pritja nuk është vetëm një moment emocional, por edhe një test i rëndë për shpresat dhe planet që janë ndërtuar me kalimin e kohës.
Barbara, 33 vjeçe, e punësuar si punonjëse sociale, e lidh fatin e kësaj pritjeje jo vetëm me rezultatin mjekësor, por edhe me pasojat financiare. Levi është 34 vjeç dhe punon si kuzhinier. Sipas asaj që thotë, nëse nuk funksionon, ajo do të përballet me zhgënjimin e madh. Për të, “zgjidhja e fundit” do të jetë një përpjekje për të siguruar që, të paktën financiarisht, të mos humbasin gjithçka. Në këtë mënyrë, shpresa për një fëmijë lidhet ngushtësisht me aftësinë për të mbuluar trajtime që mund të jenë të kushtueshme.
Ky realitet i familjeve shfaqet edhe në mënyrën si politikat e qeverisë hungareze janë ndërtuar për të inkurajuar lindjet. Ashtu si shumë çifte të tjera të reja hungareze, Barbara dhe Levi kishin të drejtë të përfitonin kredi pa interes dhe subvencione të mëdha, për një periudhë të caktuar. Skema ofronte shuma që shkonin në dhjetëra mijëra euro, me kushtin që çifti të premtonte se do të kishte dy fëmijë. Këto garanci financiare janë një element qendror në narrativën e politikave të lindshmërisë, por kur rezultati i trajtimeve shëndetësore nuk përputhet me planet e familjeve, presioni shtohet.
Eksperimenti i lindshmërisë: kur presionet financiare nuk mjaftojnë
Rënia e normës së lindshmërisë ka nxjerrë në pah një problem më të gjerë: jo të gjitha familjet mund t’i realizojnë planet e tyre në kohë apo nëpërmjet rrugëve që politika i ka parashikuar. Për disa çifte, rruga drejt prindërimit kalon përmes trajtimeve si IVF, të cilat kërkojnë kohë, qëndrueshmëri dhe një kombinim burimesh mjekësore e financiare. Në momentet kur një përpjekje nuk sjell rezultatin e dëshiruar, zhvendoset edhe balanca mes shpresës dhe përballueshmërisë.
Ngjarjet në jetën e Barbara Elek dhe Levi tregojnë se sa e ndërlikuar mund të jetë lidhja mes masave shtetërore dhe vendimeve personale. Ndërsa politika premton mbështetje, realiteti shëndetësor mund të kërkojë përsëritje të trajtimeve. Në rastin konkret, pas përpjekjes së tretë për IVF, të dy presin përgjigjen për shtatzëninë, ndërsa kanë kaluar vetëm 10 ditë nga momenti i tentimit. Për shumë familje, ky interval shoqërohet me ankth, por edhe me mendimet rreth asaj se çfarë vjen më pas nëse përgjigjja rezulton negative.
Fakti që Hungaria u pa për një kohë si një histori suksesi tregon se politikat mund të krijojnë një efekt të dukshëm në plane afatshkurtra. Megjithatë, kur norma e lindshmërisë fillon të bjerë, bie edhe besimi se modeli do të funksionojë pa kufij dhe pa pengesa. Për çiftet që ndodhen në faza të vështira si ajo e trajtimeve të fertilitetit, çdo pritje bëhet një pikë kthese, jo vetëm për të ardhmen e familjes, por edhe për stabilitetin e tyre financiar.
Botuar fillimisht në Koha.net