Houthët e Jemenit, të lidhur me Iranin, njoftuan të hënën se po vendosin një bllokadë detare ndaj Arabisë Saudite. Lajmi vjen në një moment kur tensionet në rajon janë rritur dhe kur lufta e SHBA-së kundër Iranit po gjen terren të ri, ndërsa rreziku për furnizimet globale të energjisë dhe për tregtinë përtej Gjirit duket se po shtohet.
Njoftimi i forcave të armatosura të Houthëve u paraqit si një veprim që, sipas tyre, hap një front të ri përballë kundërshtarit saudit. Vendimi i shpallur u shoqërua me një formulim të qartë politik dhe ushtarak, duke e vendosur çështjen në kuadër të përplasjeve rajonale që kanë prekur edhe interesat amerikane.
Roli i Iranit në këtë zhvillim ka qenë i pranishëm edhe më herët. Irani i kishte bërë presion Houthëve që të mbyllnin portën hyrëse Bab el-Mandeb për në Detin e Kuq, nëse SHBA-ja do të vazhdonte të sulmonte infrastrukturën energjetike iraniane. Kjo lidhje e drejtpërdrejtë mes qëndrimit të Houthëve dhe presionit iranian shfaqet edhe në mënyrën se si Houthët e justifikuan masën e tyre, duke e parë si përgjigje ndaj një serie veprimesh që u konsideruan si kërcënim.
Në deklaratën e tyre, forcat e armatosura të Houthëve thanë se po shpallnin “një embargo detare kundër armikut kriminal saudit, bazuar në ekuacionin ‘sy për sy’, me efekt të menjëhershëm”. Përmes kësaj fraze, ata e vendosën bllokadën brenda logjikës së hakmarrjes, duke e paraqitur si masë kundër asaj që e quanin presion dhe padrejtësi ndaj Jemenit.
Houthët theksuan se vendimi ishte një reagim ndaj asaj që e përshkruan si “një rrethim i padrejtë dhe shtypës” që i është bërë Jemenit nga sauditët. Sipas kësaj narative, mbyllja e rrugëve detare është një mënyrë për të ushtruar presion dhe për të kufizuar lëvizjen e mallrave e furnizimeve, duke e kthyer çështjen nga retorika në veprime konkrete në det.
Masa e paralajmëruar lidhet drejtpërdrejt me ngushticën e Bab el-Mandeb. Mbyllja e plotë e saj do të kishte pasoja të menjëhershme në ekonomi dhe furnizim, pasi do të zvogëlonte furnizimin global me naftë me 7%, duke penguar shumicën e eksporteve të naftës saudite. Kjo e vendos zhvillimin në një nivel me ndikim jo vetëm rajonal, por edhe ndërkombëtar, duke pasur parasysh se Deti i Kuq dhe rrugët përreth tij janë vitale për transportin e energjisë dhe tregtinë.
Bllokada në Bab el-Mandeb rrit pasigurinë për energjinë
Njoftimi i Houthëve erdhi pasi u shfaqën sinjale nga Irani dhe SHBA-ja se po synonin të rifillonin përpjekjet diplomatike për të dhënë fund një cikli përshkallëzues sulmesh. Ky cikël, sipas shqetësimeve të ngritura në rajon, ka arritur deri aty sa thuhet se pothuajse e ka shkatërruar marrëveshjen e përkohshme të brishtë të nënshkruar muajin e kaluar. Në këtë kontekst, shpallja e bllokadës duket si një lëvizje që e vështirëson një kthesë drejt uljes së tensioneve.
Përballë kësaj situate, pritet të rriten edhe efektet zinxhir në tregti dhe logjistikë, ndërsa rreziqet për furnizimet globale të energjisë bëhen më të ndjeshme. Vendimi hyn në një fazë ku përpjekjet diplomatike janë ende në kërkim të një formule të re, por veprimet ushtarake detare i shtojnë presionin të gjitha palëve. Ndërkohë, data e njoftimit – 20 korrik 2026, ora 15:32 – e vendos këtë zhvillim si një nga momentet më të fundit që shënon përshkallëzim të ri në raportet mes aktorëve kryesorë në rajon.
Botuar fillimisht në Koha.net