Nënkryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lutfi Haziri, ka reaguar në rrjetin social Facebook duke kujtuar rrugëtimin historik të Kosovës, rolin e liderëve dhe sakrificat që u bënë për liri. Në postimin e tij, Haziri është ndalur te përpjekjet e hershme të popullit për t’u shkëputur nga e kaluara totalitare dhe simbolet që e shoqëronin atë.
Sipas Hazirit, proceset e ndërmarra pas ndryshimeve politike nuk u mjaftuan vetëm me ndryshim të administrimit apo të institucioneve. Ai ka theksuar se, edhe kur gjurmët fizike të regjimit të vjetër u hoqën nga ambientet ku ishin vendosur, sfida më e madhe mbeti te kujtesa dhe te mënyra si e ruajnë njerëzit atë çfarë kanë përjetuar.
Në këtë kontekst, Haziri ka sjellë një shembull konkret: sipas tij, “edhe foton e Titos ua larguam nga dhomat e shtëpive”. Me këtë formulim ai ka nënvizuar përpjekjen për të zhvendosur simbolet e një periudhe të kaluar nga hapësirat private të qytetarëve, duke e bërë të qartë se ndryshimi synonte të ishte i prekshëm dhe jo vetëm formal.
Ai ka vijuar më tej duke thënë se, përveç fotografisë, “emrin e shkruar ua larguam nga librat”. Në postim, Haziri e vendos theksin te mënyra se si propaganda dhe ndikimi i regjimit nuk qëndronin vetëm në objekte, por edhe në materiale që shoqëronin edukimin dhe të menduarit e përditshëm, duke u përcjellë brez pas brezi përmes teksteve.
Haziri: hoqëm simbolet, por nostalgjia mbetet
Megjithatë, sipas nënkryetarit të LDK-së, ndonëse u bë një shkëputje e dukshme nga simbolet fizike, nostalgjia tek disa individë vazhdon të jetë një sfidë. Haziri ka theksuar pikërisht këtë dallim mes heqjes së jashtme dhe ruajtjes së ndjenjave, kur tha se e kaluara mund të largohet nga dhomat dhe librat, por jo domosdoshmërisht edhe nga mendjet e njerëzve.
“Por nostalgjinë për të, si duket, jo”, ka shprehur Haziri në reagimin e tij, duke e lidhur këtë me sfidën e kujtesës kolektive. Ai e paraqet kujtesën si diçka që nuk ndryshon menjëherë vetëm sepse ndryshon ambienti. Në këtë mënyrë, postimi i tij e vendos në qendër idenë se ndërtimi i së ardhmes kërkonte një shkëputje të thellë nga e kaluara, por procesi i brendshëm te njerëzit kërkon më shumë kohë.
Haziri ka kujtuar se populli mban mend gjatë, dhe se ajo që është përjetuar gjatë periudhave të caktuara shoqërohet me ndikim emocional dhe simbolik. Në postim, ai lidh këtë me rrugën që Kosova duhej të kalonte për të ndërtuar një identitet të ri, larg modeleve të vjetra totalitare dhe simboleve që përfaqësonin atë sistem. Për të, heqja e fotografisë dhe largimi i emrit nga librat janë pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për t’u shkëputur, por jo të një përfundimi të menjëhershëm të ndjenjave.
Reagimi i nënkryetarit të LDK-së mbyllet me këtë mesazh: edhe kur tërhiqen gjurmët fizike, ndikimi i një epoke mund të vazhdojë në formën e nostalgjisë te disa individë. Në thelb, Haziri e vendos fokusin te kujtesa, te mënyra se si shoqëria përpunon të kaluarën dhe te sfida që sjell për secilin projekt për të ardhmen një shkëputje e plotë nga e kaluar totalitare.
Botuar fillimisht në Telegrafi
