Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka theksuar se dokumentimi i së vërtetës për krimet e kryera gjatë luftës është një obligim moral ndaj viktimave. Në një postim të publikuar në Facebook, ajo ka paralajmëruar se puna e Institutit për Krimet e Kryera gjatë Luftës në Kosovë do të vijojë edhe më tutje me dokumentimin e masakrave dhe krimeve të tjera që lidhen me ofensivën e Serbisë.
Sipas Haxhiut, ekipi i Institutit ka filluar të krijojë evidencën zyrtare për viktimat. Ajo ka vënë në pah se raporti i paraqitur “këto ditë” përfaqëson dëshminë e parë të rëndësishme të këtij angazhimi, ndërsa theksoi nevojën që procesi të mos ndalet. Haxhiu ka argumentuar se për shumë vite të dhënat nuk kanë qenë të mbledhura në një vend, por kanë qenë të shpërndara në arkiva të ndryshme, në dosje institucionesh e organizatash, si dhe në dokumentet që familjet i kishin ruajtur vetë.
Haxhiu ka theksuar se detyrimi për vijimin e punës lidhet me dokumentimin e një sërë krimesh. Në listën që, sipas saj, duhet të vazhdojë të përpilohet, përfshihen masakrat, dëbimet (dëbime), dhuna seksuale, burgosjet, torturat, si dhe varrezat masive. Po ashtu, ajo ka përmendur edhe dëme të tjera që janë shkaktuar nga Serbia gjatë luftës, duke e lidhur këtë me nevojën për dokumentim të plotë dhe të saktë të së kaluarës.
Instituti të vazhdojë me dokumentimin e masakrave dhe krimeve gjatë luftës
Në vazhdim të këtij procesi, Instituti për Krimet e Kryera gjatë Luftës në Kosovë (IKKL) ka publikuar më 29 korrik listën preliminare të personave të vrarë, personave të zhdukur me dhunë dhe personave të vdekur si pasojë e luftës. Haxhiu ka sjellë këtë moment si kontekst të punës së raportuar, duke e lidhur publikimin me një përvjetor historik: data 29 korrik shënon 9,909 ditë nga çlirimi prej Serbisë.
Referuar listës preliminare të publikuar nga IKKL, të vrarë figurojnë 11,407 persona. Në të njëjtën bazë të dhënash, të vdekur si pasojë e luftës janë 242 persona, ndërsa personat e zhdukur me dhunë mbeten 1,578. Duke i përmbledhur këto kategori, lista preliminare përfshin gjithsej 13,227 të vrarë, të zhdukur me dhunë dhe të vdekur si pasojë e luftës.
Gjithashtu, Haxhiu ka përmendur ndarjen kohore që del nga të dhënat e publikuara. Prej gjithsej 13,227 personave, 12,230 i përkasin periudhës deri në qershor 1999, ndërsa 997 persona bien pas kësaj periudhe. Kjo ndarje tregon se dokumentimi i listës po mbulon jo vetëm ngjarjet që lidhen drejtpërdrejt me frontin dhe sulmet, por edhe pasojat që kanë vazhduar më tej, sipas kategorive të përcaktuara në evidencë.
Haxhiu ka vlerësuar punën e bërë nga ekipi i Institutit për Krimet e Kryera gjatë Luftës në Kosovë në përpilimin e listës së parë të viktimave. Ndërsa e ka quajtur raportin e paraqitur si një dëshmi të rëndësishme të angazhimit institucional, ajo ka përsëritur se ky nuk është fundi i procesit. Përpara vijimit, theksi mbetet te ndërtimi i evidencës zyrtare në mënyrë të vazhdueshme dhe te përpunimi i të dhënave për krimet e rënda që kanë prekur viktimat, familjet e tyre dhe të vërtetën historike.
Botuar fillimisht në Koha.net