Kryeshefja ekzekutive e Agjencisë për Barazi Gjinore (ABGJ), Edi Gusia, ka paralajmëruar se mekanizmat komunalë për koordinimin e rasteve të dhunës ndaj grave nuk po funksionojnë siç duhet. Ajo tha se takimet e këtyre mekanizmave po mbahen shumë rrallë, duke lënë hapësirë për mungesë veprimi të koordinuar mes institucioneve përgjegjëse në nivel lokal.
Gusia i bëri këto komente gjatë raportimit në Komisionin për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore dhe Peticione. Raportimi erdhi në kontekstin e diskutimeve lidhur me vrasjen e Arlinda Zekajt, ku u ngritën shqetësime për reagimin institucional, mbrojtjen e viktimave dhe mënyrën e organizimit të përgjegjësive mes agjencive e komunave.
Sipas Gusias, problemi qëndron jo vetëm te trajtimi i rasteve, por te vetë mekanizmi i koordinimit në komunat përkatëse. Kur takimet mbahen rrallë, sipas saj, bashkëpunimi ndërinstitucional dobësohet dhe nuk krijohet ritmi i nevojshëm për të ndjekur situatat, për të shkëmbyer informacione dhe për të siguruar veprim të shpejtë. Ajo e vendosi theksin te përgjegjësia e komunave në organizimin e mekanizmave që lidhen me parandalimin dhe trajtimin e dhunës ndaj grave.
Gusia sqaroi edhe rolin konkret të ABGJ-së brenda kornizës ligjore të Kosovës. Ajo theksoi se ligji nuk i jep Agjencisë kompetencë për të hetuar apo trajtuar drejtpërdrejt raste të veçanta të dhunës në familje ose të diskriminimit. Në këtë mënyrë, ABGJ-ja nuk vepron si organ hetues për raste individuale, por fokusohet në përgjegjësi më të gjera institucionale, të lidhura me politikat dhe monitorimin e zbatimit të tyre.
Roli i ABGJ-së: politika dhe monitorimi, jo hetimi i rasteve
Gusia e përshkroi qartë se kuadri ligjor i Kosovës i ndan detyrat mes institucioneve. Ajo tha se Kuvendi ka komisionin përkatës që merret me rregullimin dhe trajtimin parlamentar të çështjeve të lidhura me të drejtat dhe barazinë gjinore. Në anën tjetër, ABGJ-ja, sipas saj, vepron si agjenci ekzekutive që harton politika dhe monitoron zbatimin e tyre. Në këtë funksion, agjencia vlerëson nëse institucionet zbatojnë mekanizmat e parashikuara dhe nëse politikat ekzistuese po sjellin efektin e kërkuar.
Sa i përket trajtimit të rasteve të diskriminimit gjinor, Gusia sqaroi se kjo kompetencë i takon Institucionit të Avokatit të Popullit. Pra, në rastet ku pretendohet diskriminim dhe kërkohet trajtim përkatës, sipas kornizës së përcaktuar ligjore, rruga institucionale drejtohet te Avokati i Popullit. Kjo ndarje e detyrave, sipas Gusias, është e rëndësishme për të shmangur konfuzionet lidhur me përgjegjësitë dhe për të garantuar që çdo institucion të veprojë brenda mandatit të vet.
Në raportimin e saj, Gusia lidhur edhe mbrojtjen ligjore të grave dhe përgjegjësitë që i takojnë institucioneve. Përmes këtij prezantimi, ajo synoi të qartësonte se bashkëpunimi institucional nuk nënkupton që ABGJ-ja të ndërhyjë drejtpërdrejt në rastet individuale, por se agjencia ka mandat për politika dhe monitorim. Njëherësh, paralajmërimi i saj për komunat lidhet me nevojën që mekanizmat komunalë të kenë rregullsi në takime dhe të funksionojnë në mënyrë të vazhdueshme, në mënyrë që përgjigjja ndaj dhunës ndaj grave të mos mbetet sporadike.
Raportimi në Komisionin për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore dhe Peticione e vuri në qendër çështjen e koordinimit dhe të zbatimit të detyrimeve institucionale. Në këtë kuadër, komentet e Edi Gusias shtrinë vëmendjen te mënyra se si komunat organizojnë punën me mekanizmat përkatës, te ndarja e përgjegjësive mes institucioneve dhe te roli real që i takon ABGJ-së në kuadër të mandatit të saj ligjor. Paralajmërimi për frekuencë të ulët të takimeve komunalë është ngritur si shqetësim që lidhet drejtpërdrejt me efektivitetin e përgjigjes ndaj dhunës dhe me mbrojtjen që duhet të ofrohet për gratë në nevojë.
Botuar fillimisht në Albeu