Vlerësimi më i fundit i Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Copernicus ka nxjerrë në pah një fakt alarmues: gushti ka rezultuar muaji më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë, me temperatura që tejkalojnë edhe rekorde të mëparshme. Paralajmërimi shkon më tej, duke theksuar se, nëse njerëzimi nuk heq dorë nga lëndët djegëse fosile, planeti do të hyjë gjithnjë e më thellë në një territor të panjohur klimatik.
Copernicus i bazon vëzhgimet e tij në të dhëna që nisin që nga viti 1940. Por për ta vendosur klimën e sotme në një kontekst historik më të gjerë, shkencëtarët mbështeten edhe te evidenca shtesë, si mostra e akullit, unazat e pemëve dhe skeletet e koraleve. Këto elemente ndihmojnë të kuptohet se sa e pazakontë është ajo që po ndodh aktualisht, krahasuar me periudha shumë më të gjata kohore.
Një nga ekspertët që mbikëqyr punën e Copernicus, Samantha Burgess nga Qendra Evropiane për Parashikime Meteorologjike Afatmesme, ka vlerësuar se njerëzimi nuk ka përjetuar temperatura të tilla të larta si ato të sotmet, me gjasë, për të paktën 100 mijë vitet e fundit. Ky vlerësim lidhet direkt me të dhënat që tregojnë rritje të ndjeshme në intensitetin e ngrohjes, duke e bërë muajin gusht një pikë referimi për kohën aktuale.
Sipas njoftimit të Copernicus, temperatura mesatare globale e ajrit në gusht ka qenë 16.96 gradë celsius. Ky nivel ka tejkaluar me 0.01 gradë celsius rekordin e mëparshëm mujor, i cili ishte vendosur në korrik 2023. Edhe pse diferenca është e vogël, Copernicus i ka konsideruar të dy muajt si “muaj rekorde”, sepse diferenca mes tyre është shumë minimale.
Ngrohja globale vazhdon me rekorde të reja, ndërsa emetimet mbeten të larta
Shkencëtarët argumentojnë se shkaku kryesor i kësaj tendence është aktiviteti njerëzor. Ata theksojnë se djegia e qymyrit, naftës dhe gazit e ka ngrohur planetin me rreth 1.4 gradë celsius krahasuar me periudhën paraindustriale. Sipas të njëjtit vlerësim, kjo ngrohje ka rritur si ashpërsinë, ashtu edhe mundësinë e fenomeneve ekstreme të motit.
Më tej, raportohet se emetimet e gazeve serrë që bllokojnë nxehtësinë kanë arritur nivele rekord në vitin 2025. Simon Stiell, shefi i klimës në Kombet e Bashkuara, e ka lidhur këtë me “çmimin” që po paguhet nga varësia në rritje ndaj lëndëve djegëse fosile dhe nga kriza globale klimatike që, sipas tij, po ushqehet prej këtij modeli. Në këtë kuadër, të dhënat e Copernicus shërbejnë si një tregues i drejtpërdrejtë se sistemi klimatik po reagon ndaj rritjes së emetimeve.
Ndryshimet nuk po shihen vetëm në ajër. Temperaturat e sipërfaqes së deteve në mbarë botën kanë shënuar gjithashtu një rekord të ri dhe janë barazuar me nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë për muajin gusht. Raportohet se ky rezultat ka zgjatur një periudhë prej tre muajsh radhazi me temperatura rekord në oqeanet e botës. Në përgjithësi, më shumë se 90 për qind e nxehtësisë së tepër të bllokuar nga emetimet e gazeve serrë është përthithur nga oqeanet, duke ngadalësuar ngrohjen e drejtpërdrejtë të tokës, por me një kosto të rëndë për jetën detare.
Kjo situatë shoqërohet me efekte të vështira për ekosistemet detare. Rritja e temperaturave ndikon në shkëmbinjtë koralorë dhe në komunitetet bregdetare. Përveç kësaj, rekorde të reja janë vënë re në zona të nxehta si Atlantiku dhe Mesdheu, si dhe në Paqësorin tropikal. Në këtë të fundit, po forcohet me shpejtësi fenomeni El Nino më i fuqishëm i regjistruar në epokën moderne. Këto episode karakterizohen nga ujëra jashtëzakonisht të ngrohta në Paqësor, duke e bërë edhe më të paqëndrueshme situatën klimatike globale.
Botuar fillimisht në Koha.net
