Gjermania po rikthen në qendër të diskutimeve një prej rregullave më të vjetra të vendit: mbylljen e shumicës së dyqaneve të dielave. Debati po merr më shumë vëmendje ndërsa ekonomia përballet me rritje të dobët, presion nga tarifat amerikane, konkurrencën kineze dhe shkurtimet e vendeve të punës në industri.
Ndërkohë që synohet të nxitet konsumi i brendshëm, një ide që ka nisur të flitet sërish është lehtësimi i kufizimeve për punën të dielave. Në këtë drejtim, mediat gjermane raportojnë se po shqyrtohet mundësia për ndryshime në rregullat aktuale, por pa prekur menjëherë strukturën e përgjithshme të ndalimit.
Rregulli i vjetër i dielave Në Gjermani vihet sërish në provë
Në Gjermani, e diela ka mbrojtje kushtetuese që nga Kushtetuta e Vajmarit e vitit 1919. Edhe pse orari i punës rregullohet kryesisht nga landet federale, në përgjithësi dyqanet duhet të qëndrojnë të mbyllura gjatë këtij dite. Megjithatë, përjashtimet ekzistojnë dhe kanë qenë pjesë e skemës për një kohë të gjatë.
Sipas rregullave aktuale, dyqane të caktuara mund të punojnë të dielave. Përjashtimet përfshijnë pikat e karburantit, furrat e bukës me orar të kufizuar, dyqanet në stacionet hekurudhore, aeroportet dhe spitalet. Kjo do të thotë se ndalimi i përgjithshëm nuk vlen në mënyrë identike për të gjitha kategoritë e bizneseve, duke krijuar një hartë të përzier rregullimesh në vende të ndryshme.
Qeveria gjermane, për momentin, nuk po planifikon një liberalizim të plotë. Nga viti 2027, synohet të lejohet orar më i gjatë pune të dielave vetëm për disa kategori specifike: furrat e bukës, pastiçeritë dhe bibliotekat publike. Për pjesën tjetër të sektorëve të tregtisë, nuk parashikohen ndryshime sipas planit të përmendur.
Një qasje e tillë nuk po shihet si e mjaftueshme nga përfaqësuesit e biznesit. Shoqata Gjermane e Tregtisë (HDE) e ka vlerësuar si të pamjaftueshme masën e propozuar, duke argumentuar se realiteti ekonomik dhe pritshmëritë e konsumatorëve nuk janë në favor të kufizimeve të mëtejshme. Në këtë kuadër, drejtori i shoqatës, Stefan Genth, ka ngritur një sërë pyetjesh për të ardhmen e aktivitetit tregtar: “Ekonomia është në gjendje të vështirë, ashtu si edhe besimi i konsumatorëve. A është vërtet koha e duhur t’u ndalojmë njerëzve që duan të punojnë?”.
Mbështetësit e ndryshimeve thonë se rregullat aktuale shpesh rezultojnë kontradiktore në praktikë. Në disa dyqane në Berlin, klientët mund të blejnë të dielave kastravec ose pije freskuese, por jo produkte të tjera si patate apo fasule të konservuara. Këto dallime lidhen me rregulloret e ndryshme të landeve dhe me numrin e madh të përjashtimeve ligjore, të cilat krijojnë ndarje mes ushqimeve bazë dhe jo bazë, si dhe mes produkteve të freskëta dhe atyre me afat të gjatë përdorimi.
Në terren, pasojat e këtyre rregullave kanë përfunduar edhe në gjoba për bizneset. Mediat gjermane raportojnë se pronari i një minimarketi në Berlin, Bedran Gunes, është gjobitur së fundmi me 2,500 euro për shitjen e produkteve që nuk lejohen të dielave. Ai e ka mbrojtur vendimin duke thënë se rreth 40 për qind e xhiros javore e realizon pikërisht të dielave dhe se pa të ardhurat nga kjo ditë, biznesi i tij do të falimentonte.
Botuar fillimisht në Koha.net