Gërmimet që po zhvillohen aktualisht në fshatin Kalludër e Vogël, në komunën e Zubin Potok, kanë ndezur reagime pasi në publik janë bërë deklarime lidhur me atë çfarë dyshohet se po gjendet në lokacion. Autoritetet kanë njoftuar se vendi ku po kryhen punimet dyshohet se mund të jetë varrezë masive, duke rritur pritjet dhe ankthin e familjarëve të personave të zhdukur.
Sipas informacioneve që janë dhënë deri më tani nga institucionet, në vendngjarje janë vërejtur mbetje mortore dhe veshmbathje që mendohet se mund t’i përkasin të zhdukurve. Në fokus të këtyre deklarimeve është një grup prej 23 intelektualësh nga Mitrovica, të cilët dyshohet të jenë zhdukur me forcë gjatë luftës në Kosovë. Ky fakt ka bërë që gërmimet të ndiqen nga afër, sidomos nga familjet që presin prej vitesh përgjigje konkrete.
Bekim Blakaj, nga organizata “Humanitarian Law Center Kosovo”, ka ngritur kritika ndaj mënyrës se si po komunikohen lajmet në publik. Ai ka theksuar se nuk duhet të jepen informacione para se të konfirmohet se vërtet janë gjetur elementet që po përmenden, duke argumentuar se një komunikim i tillë i hershëm mund ta rrisë shqetësimin te familjet.
“Pa u siguru që ka gjetje nuk është e mirë që me u jap disa lajme të pakonfirmune në publik, sepse shqetësimi i fa—”, ka thënë Blakaj, duke e lidhur drejtpërdrejt reagimin me pasojat që mund të krijohen kur deklaratat dalin pa verifikim të plotë. Në këtë kontekst, ai ka vënë në pah se konfirmimi i gjetjeve është thelbësor për të shmangur informime të pasakta, të cilat mund të ndikojnë rëndë në gjendjen emocionale të të afërmve.
Konfirmimi i gjetjeve para deklarimeve mbron familjet nga ankthi
Reagimi i Blakajt vjen në një moment kur në terren janë duke u zhvilluar punime hetimore dhe arkeologjike, ndërsa publiku ka kërkesa për informacione më të qarta. Gërmimet në Kalludër e Vogël, në Zubin Potok, po trajtohen si një proces që mund të sjellë të dhëna të rëndësishme për fatin e personave të zhdukur gjatë luftës. Megjithatë, komunikimi në distancë, pa verifikim të plotë, sipas tij, sjell rrezik që familjet të përjetojnë pritje edhe më të rënduara.
Sipas njoftimeve të deritanishme, në vend janë gjetur mbetje mortore dhe veshmbathje që dyshohet të lidhen me 23 intelektualët nga Mitrovica. Këta emra janë përmendur si persona që u zhdukën me forcë gjatë luftës në Kosovë, prandaj çdo informacion i ri merr peshë të veçantë. Në këtë mënyrë, edhe një fjali e bërë publikisht pa konfirmim të plotë, mund të ndikojë te familjarët që kërkojnë të vërtetën dhe shpresojnë se gërmimet do t’u sjellin përgjigje përfundimtare.
Ndërkohë, procesi i gërmimeve është duke u zhvilluar në një lokacion ku autoritetet kanë sinjalizuar se mund të bëhet fjalë për varrezë masive. Kjo e bën edhe më të rëndësishme që deklarimet të jenë të kujdesshme, sidomos kur lidhen me identifikime të mundshme. Kritika e Blakajt, sipas qëndrimeve të tij të shprehura, synon të vendosë një standard: derisa të ketë siguri se ka gjetje të sakta, informimet nuk duhet të dalin në publik në mënyrë të pakonfirmuar.
Proceset e tilla zakonisht kërkojnë verifikime dhe procedura të mëtejshme për të vërtetuar çfarë gjendet realisht në terren. Në mungesë të konfirmimeve të plota, rreziku i keqkuptimeve rritet, ndërsa familjet mbeten në pasiguri. Për këtë arsye, reagimi i bërë në lidhje me deklarimet për gërmimet në Kalludër e Vogël thekson rëndësinë e komunikimit të përgjegjshëm, veçanërisht kur në pyetje janë 23 intelektualë nga Mitrovica të zhdukur me forcë gjatë luftës.
Botuar fillimisht në Gazeta Express