Shtetet e Bashkuara po përballen me një ndërprerje të jashtëzakonshme të trafikut ajror, pasi Administrata Federale e Aviacionit (FAA) ka urdhëruar pezullimin e të gjitha fluturimeve në nisje nga aeroportet amerikane. Vendimi erdhi për shkak të problemeve serioze të komunikimit, që kanë prekur të gjitha qendrat e kontrollit të trafikut ajror në vend. Pas masës së marrë, aeroportet u përballën me një valë vonesash, anulimesh dhe pasiguri për mijëra pasagjerë që prisnin të udhëtonin.
Autoritetet amerikane kanë dhënë një udhëzim të prerë për operatorët dhe aeroplanët: të gjithë avionët që ishin planifikuar të niseshin duhet të qëndrojnë në tokë deri në një njoftim të dytë. Në njoftimin zyrtar të FAA-së theksohet se bëhet fjalë për “rrethana të jashtëzakonshme dhe për arsye sigurie”, duke u mbështetur në urdhrin e Qendrës Federale të Komandës së Aviacionit. Në praktikë, kjo do të thotë se nisjet u ndaluan pa një afat të qartë për rikthimin e fluturimeve në normalitet.
Ndërkohë, fluturimet ndërkombëtare që mbërrijnë në SHBA do të trajtohen në mënyrë të veçantë, rast pas rasti. Kjo tregon se pezullimi fokusohet te nisjet, ndërsa për avionët që hyjnë në hapësirën ajrore amerikane mund të ketë procedura individuale sipas situatës në kohë reale. Deri në këto momente, autoritetet nuk kanë njoftuar as hollësi të mëtejshme për natyrën e defektit teknik, as kohën e parashikuar për zgjidhjen e problemit të komunikimit.
Problemi i komunikimit ndali nisjet në të gjithë SHBA-n
Shifrat e publikuara nga platforma FlightAware tregojnë se ndikimi i ndërprerjes është i gjerë. Deri tani, gati 7,000 fluturime janë raportuar si të vonuara ose të anuluara, ndërsa pritet që numri të rritet, sepse ndërprerja ka prekur aeroportet në të gjithë territorin amerikan. Po ashtu, të dhënat nga Flightradar bëjnë me dije se kishte 3,100 aeroplanë të nisur për në SHBA kur FAA lëshoi ndalesën tokësore në nivel kombëtar. Kjo ka bërë që disa fluturime të përballen me rikonfigurime të orareve dhe pritje shtesë në varësi të procedurave të reja.
Trajektorja e situatës ka nisur me sinjale paraprake gjatë mbrëmjes. Sekretari amerikan i Transportit, Sean Duffy, ka konfirmuar se pezullimi në nivel kombëtar lidhet me një problem komunikimi që ka prekur të gjitha qendrat e kontrollit të trafikut ajror në SHBA. Sipas tij, ekipet teknike janë angazhuar për të hetuar problemin dhe për të identifikuar shkakun e ndërprerjes. Pak përpara vendimit të përgjithshëm, FAA kishte urdhëruar ndalimin e nisjeve të avionëve në Chicago. Sipas CBS News, masa të ngjashme ishin vendosur edhe në Aeroportin Ndërkombëtar Midway, por problemi nuk u mbyll vetëm në një qytet apo një aeroport.
Ndër pasojat e menjëhershme janë raportuar vështirësi për udhëtarët në aeroportet amerikane. Shumë pasagjerë janë parë duke pritur pa marrë informacione të qarta se kur do të nisë fluturimi i tyre. Për shkak të përmasave kombëtare të ndërprerjes, oraret po ndryshojnë vazhdimisht dhe pasiguria për kohën e rikthimit të operimeve mbetet e lartë. Në të njëjtën kohë, autoritetet kanë theksuar se masat janë ndërmarrë për arsye sigurie dhe për të garantuar kontroll të situatës në të gjithë sistemin.
Vendimi i FAA-së për ndalimin e nisjeve në të gjithë territorin amerikan konsiderohet jashtëzakonisht i rrallë. Një masë e ngjashme në nivel kombëtar është marrë vetëm në situata emergjente. Që nga sulmet terroriste të 11 Shtatorit 2001, një vendim i tillë u mor edhe në janar të vitit 2023. Pas sulmeve të 11 Shtatorit, FAA kishte urdhëruar ndalimin e trafikut ajror në të gjithë vendin për arsye sigurie. Në janar 2023, një defekt në sistemin e njoftimeve për pilotët, i njohur si NOTAM, kishte çuar në pezullim të përkohshëm të nisjeve në nivel kombëtar.
Në deklaratat e autoriteteve, përfshihet edhe mundësia e analizave të ndryshme për shkakun e problemit të komunikimit. Sekretari amerikan i Sigurisë Kombëtare, Markwayne Mullin, ka thënë se autoritetet nuk po përjashtojnë asnjë skenar të mundshëm. Duke folur në Shtëpinë e Bardhë, Mullin theksoi se ende nuk është përcaktuar arsyeja e saktë e ndërprerjes, ndërsa përparësia mbetet siguria e pasagjerëve dhe rikthimi i komunikimeve. Ai pranoi se janë marrë shumë pyetje nga publiku, përfshirë mundësinë e një sulmi terrorist apo kibernetik, por theksoi se aktualisht nuk ka prova që ta mbështesin një skenar të tillë. Mullin tha gjithashtu se, duke pasur parasysh numrin e madh të sulmeve kibernetike, autoritetet do ta shqyrtojnë edhe këtë mundësi gjatë hetimeve.
Ndërsa hetimet janë ende në zhvillim, autoritetet amerikane nuk kanë dhënë ende një afat se kur mund të përfundojë pezullimi. Për pasojë, udhëtarët po mbeten në aeroportet përballë vonesave dhe anulimeve, ndërsa avionët e nisjes janë të ndaluar në tokë deri në një njoftim të dytë. Në këtë situatë, komunikimi i përmirësuar në qendrat e kontrollit të trafikut ajror është kthyer në çelësin kryesor për rikthimin e fluturimeve në normalitet.
Botuar fillimisht në Telegrafi