Temperaturat Në Evropë po rriten gjithnjë e më shumë nga viti në vit, por përdorimi i kondicionerëve mbetet dukshëm më i ulët sesa në shumë vende të tjera. Ndërsa në Shtetet e Bashkuara, Australi apo Japoni kjo pajisje është bërë pothuaj standarde, në Evropë instalimi i sistemeve ftohëse vijon të jetë më pak i përhapur.
Shifrat e përdorimit tregojnë qartë diferencën: rreth 90 për qind e amerikanëve kanë kondicioner në shtëpitë e tyre. Në Evropë, kjo përqindje është rreth 20 për qind. Edhe më specifik është rasti i Gjermanisë: vetëm rreth 6 për qind e banesave atje janë të pajisura me sisteme ftohjeje.
Një nga arsyet kryesore lidhet me mënyrën si janë projektuar ndërtesat në shumë vende evropiane, veçanërisht në veri të kontinentit. Për historikisht, klima ka qenë më e freskët, prandaj shtëpitë janë ndërtuar me fokus te ruajtja e ngrohtësisë gjatë dimrit, jo te mbrojtja nga temperaturat e larta gjatë verës. Si pasojë, kur valët e nxehtësisë bëhen më të shpeshta, ndërtesat dhe sistemet ekzistuese nuk janë gjithmonë të gatshme për t’i përballuar.
Ndryshimet klimatike po e ndryshojnë gradualisht këtë realitet. Valët ekstreme të të nxehtit po ndodhin më shpesh dhe po bëhen më intensive, ndërsa temperaturat në Evropë po rriten më shpejt se sa parashikohej. Analizat tregojnë se temperaturat gjatë qershorit 2026 ishin 2 deri në 4 gradë Celsius më të larta krahasuar me periudha të ngjashme në fund të shekullit të kaluar.
Si rezultat, kërkesa për sisteme ftohjeje po rritet. Në Gjermani, shitjet e kondicionerëve dhe pajisjeve të tjera për ftohje u rritën me 75 për qind ndërmjet viteve 2019 dhe 2024. Megjithatë, rritja e interesit nuk do të thotë se instalimi është i thjeshtë për çdo shtëpi, sepse ka disa pengesa praktike dhe financiare.
Pse kondicioneri po mbetet i rrallë në shtëpitë gjermane?
Një problem i shpeshtë është i lidhur me përshtatshmërinë e objekteve. Shumë ndërtesa të vjetra dhe qendrat historike nuk janë të përshtatshme për vendosjen e sistemeve të kondicionimit, duke e bërë më të vështirë instalimin e tyre. Përveç kësaj, një pjesë e madhe e banorëve në Gjermani jetojnë me qira, çka do të thotë se nuk janë gjithmonë të gatshëm të investojnë në pronat që nuk i zotërojnë. Në këto raste, vendimet për ndryshime në infrastrukturë shpesh varen nga pronari dhe nga rregullat e ndërtesës.
Pengesë tjetër mbetet kostoja e përballueshmërisë. Sipas të dhënave, 38 për qind e qytetarëve të Bashkimit Evropian deklarojnë se nuk munden ta përballojnë financiarisht mbajtjen e një temperature të rehatshme në shtëpi gjatë verës. Kur shpenzimet konsiderohen të larta dhe kur instalimi nuk është i lehtë, shumë familje zgjedhin të mos investojnë, pavarësisht rritjes së temperaturave.
Ndërkohë, ekspertët paralajmërojnë se ftohja nuk duhet trajtuar më si luks, por si çështje e shëndetit publik. Çdo vit, dhjetëra mijëra njerëz në Evropë humbin jetën si pasojë e temperaturave ekstreme, me grupet më të rrezikuara të përfshijnë të moshuarit, fëmijët dhe familjet me të ardhura më të ulëta. Për këtë arsye, përveç përdorimit të kondicionerëve, ekspertët rekomandojnë edhe masa të tjera: izolim më të mirë të ndërtesave, vendosjen e roletave të jashtme, shtimin e hapësirave të gjelbra dhe mbjelljen e pemëve. Këto veprime synojnë të krijojnë mbrojtje më të qëndrueshme ndaj nxehtësisë, duke ulur ndikimin e valëve ekstreme në jetën e përditshme.
Botuar fillimisht në Koha.net