Presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan i ka dërguar një mesazh të qartë homologut të tij ukrainas, Volodymyr Zelensky, duke theksuar se sulmet e Rusisë dhe Ukrainës ndaj anijeve tregtare në Detin e Zi janë të pashpjegueshme dhe se duhet të ndërmerren hapa konkretë për t’i ndaluar ato. Reagimi u bë i ditur të enjten përmes një njoftimi të zyrës së presidentit turk.
Turqia, anëtare e NATO-s, ka ruajtur marrëdhënie të mira si me Moskën, ashtu edhe me Kievin që nga pushtimi në shkallë të gjerë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022. Në këtë kontekst, autoritetet turke kanë përsëritur vazhdimisht thirrjet që të dyja palët ndërluftuese të ndalojnë sulmet në Detin e Zi, veçanërisht ato që prekin transportin detar të mallrave dhe anijet tregtare.
“Gjatë takimit, presidenti Erdoğan deklaroi se Turqia ishte e gatshme të bënte gjithçka që mundet që lufta Ukrainë-Rusi të përfundojë me një paqe të qëndrueshme dhe se ne do të vazhdojmë përpjekjet tona për të ringjallur negociatat e drejtpërdrejta”, thuhet në deklaratën e presidencës turke. Në të njëjtën komunikatë, zyra e presidentit thekson se Turqia po përpiqet të ruajë një rol aktiv në rifillimin e dialogut mes palëve, me qëllim që të ulen tensionet në rajon.
Sipas njoftimit, presidenti turk ka kërkuar edhe një hap të veçantë lidhur me sigurinë e lundrimit në Detin e Zi. “Presidenti ynë deklaroi se duhet të ndërmerret një hap lidhur me sigurinë e lundrimit në Detin e Zi, se sulmet ndaj anijeve tregtare janë të pashpjegueshme dhe se presim që palët të veprojnë me përgjegjësi”, thuhet më tej në deklaratën e presidencës.
Turqia ka bërë të ditur se i ka dërguar propozime si Ukrainës ashtu edhe Rusisë për ndalimin e sulmeve në det. Autoritetet turke thanë se disa prej këtyre sulmeve kanë goditur anije në pronësi turke dhe kanë sjellë vdekjen e shtetasve turq. Për këtë arsye, Ankaraja thotë se ndodhet aktualisht në pritje të përgjigjes nga të dyja palët, ndërkohë që kërkon një zgjidhje që të ulë rrezikun për anijet tregtare dhe për jetët e njerëzve në det.
Erdoğan kërkon hapa për sigurinë e lundrimit në Detin e Zi
Në komunikimet e saj, Turqia ka theksuar gjithashtu nevojën që të gjendet një zgjidhje për të garantuar transportin e drithërave në mënyrë të sigurt nga rajoni. Autoritetet turke vlerësojnë se çdo përshkallëzim apo pasiguri në Detin e Zi mund të ndikojë në zinxhirët e furnizimit për ushqime dhe në lëvizjen e mallrave, duke u reflektuar edhe te tregjet më të gjera.
Ndërkohë, Zelensky ka pasur mesazhe të ngjashme në samite të nivelit të lartë. Ukraina, përmes presidentit të saj, u ka folur liderëve në kuadër të punimeve të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në një samit të “Platformës së Krimesë”, ku ai ka thënë se Kievi ishte i gatshëm për një armëpushim detar në Detin e Zi. Sipas njoftimeve që lidhen me atë që u diskutua në samit, armëpushimi detar do të bazohej në propozime të paraqitura edhe nga vende të tjera, përfshirë Egjiptin, Indinë dhe Turqinë.
Mesazhet e Erdoganit ndaj Zelenskyt vijnë në një kohë kur vëmendja ndërkombëtare është e përqendruar te siguria e transportit detar dhe te çdo hap që mund të çojë në ulje të tensioneve mes palëve ndërluftuese. Në komunikatën zyrtare të presidencës turke, theksi kryesor mbetet te ndalimi i sulmeve ndaj anijeve tregtare, te përgjegjësia e palëve dhe te nevoja për një rrugë që të rikthejë stabilitetin në Detin e Zi, përfshirë lëvizjen e sigurt të drithërave.
Botuar fillimisht në Koha.net