Ka raste kur lindja vagjinale kërkon ndërhyrje shtesë për të mbrojtur nënën dhe për ta ndihmuar foshnjën të dalë sa më sigurt. Një nga këto ndërhyrje është epiziotomia, një prerje e kontrolluar në perineum, zonën e indeve midis hapjes vagjinale dhe anusit. Megjithatë, epiziotomia nuk konsiderohet më procedurë që duhet të bëhet në çdo lindje. Organizata Botërore e Shëndetësisë thekson se përdorimi rutinor ose i gjerë i saj nuk rekomandohet te gratë që lindin në mënyrë vagjinale spontane.
Epiziotomia është një ndërhyrje kirurgjikale obstetrike që kryhet gjatë lindjes vagjinale. Në praktikë, mjeku ose mamia bën një prerje të kontrolluar në momentin kur foshnja është duke dalë. Qëllimi është të zgjerohet dalja e kanalit të lindjes, të lehtësohet dalja e foshnjës dhe, në disa situata, të shmanget çarja e pakontrolluar e indeve. Pas lindjes, prerja qepet, më shpesh me penj që shpërbëhen vetvetiu.
Në mjekësinë moderne, epiziotomia trajtohet si procedurë përzgjedhëse. Kjo do të thotë se vendimi merret vetëm kur ekipi mjekësor vlerëson se përfitimi i ndërhyrjes është më i madh se rreziku. Mund të merret parasysh kur foshnja duhet të lindë më shpejt për shkak të gjendjes së saj, kur gjatë lindjes përdoren instrumente obstetrike si forcepsi ose vakuumi, kur perineumi nuk zgjerohet mjaftueshëm, ose kur ekziston rrezik për çarje më të rëndë të indeve.
Kur epiziotomia është e nevojshme dhe si lehtësohet shërimi
Edhe institucione të tjera shëndetësore theksojnë se nuk bëhet më si veprim i zakonshëm. Mayo Clinic thekson se profesionistët shëndetësorë nuk e rekomandojnë epiziotominë për shumicën e lindjeve, por ajo mund të jetë e nevojshme në rrethana të caktuara, sidomos kur foshnja duhet të lindë shpejt. Ndërkohë, udhëzimet e ACOG theksojnë se përdorimi i kufizuar i epiziotomisë është më i favorshëm se sa përdorimi rutinor. Arsyet lidhen me faktin se ndërhyrja e panevojshme mund të rrisë dhimbjen, të rrisë nevojën për qepje dhe të shtojë rrezikun e disa komplikimeve pas lindjes.
Një pyetje që shqetëson shumë gra pas lindjes është se si duket shërimi. Dhimbja dhe parehatia zakonisht janë më të theksuara në ditët e para pas lindjes, ndërsa përmirësimi vjen gradualisht. Në shumë raste, shërimi i plotë zgjat rreth katër deri në gjashtë javë, megjithëse koha mund të ndryshojë sipas madhësisë së prerjes, mënyrës së qepjes, kujdesit pas lindjes dhe gjendjes së përgjithshme të gruas. Mayo Clinic thekson se çarjet më të rënda vagjinale mund të kërkojnë katër deri në gjashtë javë ose më shumë për t’u shëruar.
Gjatë kësaj periudhe, mund të ndihen dhimbje gjatë uljes, ecjes ose urinimit, ndjesi djegieje, tërheqje në zonën e plagës dhe parehati gjatë lëvizjes. Këto shqetësime mund të jenë të pranishme dhe shpesh lidhen me procesin normal të shërimit, por duhet të zbuten me kalimin e ditëve, jo të përkeqësohen. Për të ndihmuar në shërim, higjiena luan një rol kryesor: zona duhet të mbahet e pastër, të shpëlahet me ujë të vakët dhe të thahet butë, pa fërkim. Kujdesi i rregullt ndihmon në uljen e rrezikut për infeksion.
Pushimi është po ashtu i rëndësishëm, sidomos në ditët e para. Shmangia e qëndrimit të gjatë ulur dhe përdorimi i një pozicioni më të rehatshëm mund ta zvogëlojë presionin mbi perineum. Dhimbja nuk duhet të neglizhohet: nëse është e nevojshme, mund të përdoren barna kundër dhimbjes, por gjithmonë sipas këshillës së mjekut, veçanërisht nëse nëna ushqen foshnjën me gji. Ushtrimet e dyshemesë së legenit mund të ndihmojnë në rikthimin e tonusit muskulor dhe në uljen e presionit mbi plagën, por duhet të fillojnë vetëm kur gruaja ndihet gati dhe kur mjeku ose mamia e këshillon. NHS Wales thekson se forcimi i muskujve rreth vagjinës dhe anusit mund të ndihmojë shërimin dhe të zvogëlojë presionin mbi zonën e prerjes.
Kur duhet kërkuar ndihmë mjekësore? Kontakti me maminë ose mjekun është i domosdoshëm nëse dhimbja shtohet në vend që të ulet, nëse shfaqen skuqje, ënjtje, rrjedhje me erë të pakëndshme, qelb ose temperaturë, si dhe nëse ka shenja se qepjet janë hapur. NHS këshillon të bëhet kontakt nëse qepjet bëhen më të dhimbshme, nëse ka rrjedhje me erë të pakëndshme ose nëse lëkura rreth prerjes është e kuqe dhe e ënjtur, sepse këto mund të tregojnë infeksion. Edhe pse epiziotomia nuk është diçka nga e cila duhet të kesh frikë paraprakisht, është një ndërhyrje për të cilën gruaja duhet të jetë e informuar. Në mjekësinë moderne, ajo nuk përdoret si procedurë rutinore, por vetëm kur ka arsye të qarta për të mbrojtur nënën, foshnjën ose për ecurinë e lindjes. Biseda e hapur me gjinekologun ose maminë para lindjes mund të ndihmojë që të kuptohet më mirë kur epiziotomia është e nevojshme, si kryhet dhe çfarë duhet të pritet gjatë shërimit.
Botuar fillimisht në Telegrafi