Një sfidë logjike e njohur në rrjetet sociale si “Sytë blu” po i huton vazhdimisht përdoruesit, edhe pasi e provon disa herë. Ajo është kthyer në një temë virale që po tërheq vëmendjen e mijëra njerëzve, jo vetëm për shkak të rregullave të saj të thjeshta në dukje, por edhe sepse zgjidhja kërkon një logjikë të qëndrueshme, që shumë veta nuk arrijnë ta gjejnë edhe pas dhjetëra minutash.
Enigma tregon për një ishull ku jeton një grup personash me ngjyra të ndryshme të syve. Në këtë histori, të gjithë banorët janë logjikues perfektë: kjo do të thotë se çdo përfundim që mund të nxirret logjikisht, ata do ta arrijnë menjëherë. Por ka një rregull thelbësor që e ndërlikon sfidën: askush nuk e di ngjyrën e syve të vet. Të gjithë të tjerët i shohin, por askush nuk mund të komunikojë.
Çdo natë, në mesnatë, në ishull mbërrin një traget që i merr me vete ata që kanë arritur ta kuptojnë saktësisht ngjyrën e syve të tyre. Pra, personi që arrin të bëjë përfundimin e saktë largohet atë natë, ndërsa pjesa tjetër vazhdon të qëndrojë në ishull për të vazhduar arsyetimin. Në këtë mënyrë, historia kthehet në një lojë kohore të logjikës, ku çdo natë e re shton informacione vetëm në heshtje, pa asnjë bisedë.
Në ishull jetojnë 100 persona me sy blu, 100 me sy kafe dhe një Guru me sy të gjelbër. Ky Guru ka një rol të veçantë: ai i sheh të tjerët, dhe një ditë vendos të flasë para të gjithëve. Lajmi që ai jep është vendimtar për të gjithë. Deklarata e tij është: “Shoh dikë që ka sy blu.”
Çelësi i zgjidhjes: fjalia e Gurusë ndez arsyetimin e përbashkët
Për të kuptuar pse kjo fjali bën diferencë, duhet të shikohet logjika e radhitur sipas numrit të personave me sy blu. Çdo person me sy blu, duke parë të tjerët, e di që ekzistojnë sy të ngjyrave të caktuara. Por ajo që nuk di është nëse ai vetë i ka sy blu apo jo. Tani, me fjalinë e Gurusë, të gjithë marrin një informacion të përbashkët: në ishull ekziston të paktën një person me sy blu.
Nëse do të kishte vetëm një person me sy blu, atëherë ai person nuk do të shihte asnjë tjetër me sy blu. Në atë rast, logjika do ta çonte drejt një përfundimi të menjëhershëm: Guruja po flet pikërisht për të, sepse është i vetmi me sy blu. Si pasojë, ai do të largohej nga ishulli natën e parë. Por enigma shkon më tej.
Kur ka dy persona me sy blu, secili prej tyre e sheh tjetrin. Secili e kupton se nëse do të ishte vetëm ai, do të largohej natën e parë. Por kur asnjëri nuk largohet natën e parë, ata marrin sinjalin që nuk janë vetëm. Atëherë, secili arrin në përfundimin se edhe ai vetë ka sy blu. Kjo e çon largimin në natën e dytë. I njëjti parim, me të njëjtën logjikë të rritjes, vazhdon deri te numri 100.
Në rastin konkret, secili prej 100 personave me sy blu sheh 99 të tjerë me sy blu. Këta persona e dinë se, nëse do të ekzistonin vetëm 99 persona me sy blu, të gjithë prej tyre do të kishin dalë nga ishulli natën e 99-të. Por në këtë enigmë, natën e duhur nuk ndodh largimi i parashikuar. Prandaj, natën e njëqindtë, secili arrin në të njëjtin përfundim final: “Po të ishim vetëm 99, ata do të largoheshin mbrëmë. Meqë nuk u larguan, atëherë edhe unë kam sy blu.”
Si rezultat, të 100 personat me sy blu nuk largohet në netët e para, por e bëjnë këtë të gjithë njëkohësisht në të njëjtën natë: në natën e njëqindtë. Vetëm atëherë, logjika e radhitur “pa komunikim” mbyllet dhe të gjithë arrijnë të njëjtin përfundim, duke e kthyer enigmën në një sfidë që duket e pafund, por që në fund ka një model të saktë. Pjesëmarrësit e shumtë online kanë reaguar me komente që tregojnë sa e ngatërron kjo sfidë, por zgjidhja mbetet e njëjtë: largimi ndodh bashkë, natën e njëqindtë.
Botuar fillimisht në Telegrafi