Studentët shqiptarë të Maqedonisë së Veriut do të dalin sërish në protestë më 18 maj, me një kërkesë të qartë: të drejtën që provimi i jurisprudencës të zhvillohet në gjuhën shqipe. Aksioni synon të mbrojë të drejtat e tyre në arsim dhe të sigurojë zbatimin e standardeve që lidhen me përdorimin e gjuhës amtare në proceset akademike.
Lajmi për protestën ka nxitur reagime edhe nga figura politike të Kosovës dhe Malit të Zi. Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka dhënë mbështetje të drejtpërdrejtë për studentët shqiptarë nga Vitia, duke theksuar se Kosova do të jetë gjithmonë në krah të tyre. Ajo ka nënvizuar se pavarësisht se Kosova nuk duhet të përzihet në çështje partiake në Republikën e Maqedonisë së Veriut, nuk do të lejojë që të drejtat e studentëve të cënohen.
Osmani e ka lidhur mbështetjen me të drejtën legjitime të studentëve për të mbrojtur gjuhën shqipe dhe arsimimin e tyre. Në deklarimin e saj ajo ka thënë se Kosova do të qëndrojë “me ta deri në fund”, për të mbrojtur të drejtat që, sipas saj, i kanë fituar në procese ndërkombëtare. Duke folur për natyrën e çështjes, ajo ka theksuar se qëllimi nuk është politikë e brendshme, por mbrojtja e të drejtave në arsim.
Ndërkohë, në mbështetje të protestës së radhës ka dalë edhe Ministri i administratës publike në Malin e Zi, Marash Dukaj. Ai ka theksuar se studentët shqiptarë në Maqedoninë e Veriut nuk po kërkojnë privilegje, por një të drejtë themelore: të mësojnë dhe të vlerësohen në gjuhën e tyre amtare. Sipas tij, kjo e drejtë garantohet nga ligjet vendore dhe standardet ndërkombëtare.
“Kjo e drejtë garantohet nga ligjet vendore dhe standardet ndërkombëtare, sepse gjuha është themel i identitetit dhe dinjitetit kombëtar. Shoqëritë demokratike maten nga respekti që tregojnë për të drejtat e komuniteteve dhe zbatimin e barabartë të ligjit. Mbështetje e plotë për studentët që me dinjitet po kërkojnë atë që u takon. Koha është për zbatim, jo për justifikime”, ka theksuar Dukaj.
Protesta më 18 maj kërkon zbatimin e së drejtës për gjuhën shqipe
Fokusi i studentëve është te provimi i jurisprudencës, i cili, sipas kërkesës së tyre, duhet të zhvillohet në gjuhën shqipe. Me këtë, ata po kërkojnë që institucionet përkatëse të respektojnë të drejtat e garantuara dhe të mos i vendosin studentët përballë pengesave që lidhen me gjuhën në proceset arsimore. Protesta pritet të jetë një moment i rëndësishëm mobilizimi, duke qenë se trajton një çështje që prek drejtpërdrejt qasjen në arsim dhe vlerësimin akademik.
Mbështetja e Osmanit dhe e Dukajt e vendos çështjen e studentëve shqiptarë në një kuadër më të gjerë rajonal, duke treguar se kërkesa për gjuhën shqipe nuk shihet thjesht si problem lokal, por si e drejtë që lidhet me standardet demokratike dhe respektin ndaj komuniteteve. Ndërkohë, studentët e Maqedonisë së Veriut po përgatiten për të protestuar më 18 maj, me synim që zbatimi i të drejtës të mos mbetet vetëm në deklarime, por të reflektohet në praktikë.
Protesta e paralajmëruar vjen në një kohë kur çështjet e arsimit dhe të drejtave gjuhësore mbeten të ndjeshme në rajon, sidomos për komunitetet kombëtare. Përkrahja nga Kosova dhe Mali i Zi, e shprehur qartë përmes deklarimeve të zyrtarëve, e rrit vëmendjen ndaj kërkesës së studentëve: që provimi i jurisprudencës të realizohet në gjuhën shqipe, si një e drejtë legjitime për studentët shqiptarë të Maqedonisë së Veriut.
Botuar fillimisht në Bota Sot