Një studim i gjerë, i konsideruar si më i madhi deri më sot, paralajmëron se ekspozimi i foshnjave nën moshën dy vjeç ndaj telefonave, tabletëve dhe pajisjeve të tjera dixhitale mund të ndikojë negativisht në zhvillimin, shëndetin dhe cilësinë e jetës së tyre. Gjetjet janë raportuar nga The Guardian, duke theksuar se hulumtimi ngre nevojën që autoritetet të rishikojnë udhëzimet ekzistuese dhe të hetojnë më tej rreziqet që ekranet mund të sjellin në këtë fazë shumë të ndjeshme të rritjes.
Hulumtimi është kryer nga studiues të katër universiteteve britanike. Sipas këtij raporti, përdorimi i ekraneve në moshë kaq të vogël mund të ulë kohën që fëmijët kalojnë me prindërit, të kufizojë zhvillimin e gjuhës dhe të reduktojë lojën aktive me fëmijët e tjerë. Në të njëjtën kohë, ekrani i shoqëruar me përmbajtje dixhitale lidhet edhe me vështirësi me gjumin, mbingarkesë të trurit dhe probleme të mundshme me shikimin.
Një tjetër shqetësim i ngritur nga studimi ka të bëjë me rrezikun për mbipeshë. Kjo vjen si pjesë e një tabloje më të gjerë, ku ekranet zënë hapësirë që normalisht do të plotësohej me aktivitet fizik, ndërveprim social dhe rutinë të rregullt familjare. Raporti përmend se ndryshimet në mënyrën e përditshme të fëmijës, si dhe në balancën mes stimulimit dhe pushimit, mund të kenë pasoja të drejtpërdrejta për shëndetin.
Studimi paralajmëron: ekrane para moshës dy vjeç s’janë të rekomanduara
Ndërkohë, studiuesit bëjnë një saktësim të rëndësishëm: raporti nuk gjeti prova se ekranet shkaktojnë drejtpërdrejt çrregullime të zhvillimit. Megjithatë, ata theksojnë se nuk ka asnjë përfitim të vërtetuar nga përdorimi i rregullt i ekraneve te fëmijët nën dy vjeç. Me fjalë të tjera, edhe në mungesë të provave për pasoja specifike të menjëhershme, ekziston shqetësimi se ekspozimi i shpeshtë mund të ndikojë në aspekte të ndryshme të zhvillimit dhe mirëqenies.
Në raport thuhet se nuk rekomandohet që fëmijët nën moshën dy vjeç të ekspozohen rregullisht ndaj ekraneve. Arsyeja është se, ndonëse ekspozimi i rastësishëm është i pashmangshëm në jetën e përditshme, përdorimi i qëllimshëm rrit rrezikun pa sjellë përfitime të rëndësishme për zhvillimin e tyre. Ky mesazh lidhet me idenë që në këtë moshë fëmijët kanë nevojë për ndërveprim njerëzor, aktivitete të thjeshta motorike dhe stimulim të përshtatshëm, ndërsa koha e ekranit zëvendëson pjesërisht këto elemente.
Bashkëdrejtuesi i studimit, Rafe Clayton, pedagog i lartë në Universitetin e Leeds, ka theksuar se shumë prindër, pa e kuptuar, po krijojnë te fëmijët zakone jo të shëndetshme. Ai ka vënë në pah se mungesa e udhëzimeve të qarta bën që prindërit, edhe në mënyrë të pavetëdijshme, të mësojnë foshnjat dhe fëmijët të krijojnë një marrëdhënie jo të shëndetshme me ekranet. Sipas tij, ky proces duhet të ndryshojë, duke i dhënë prioritet mënyrës së rritjes që mbështet zhvillimin natyral të fëmijës.
Studimi i publikuar më 30 qershor 2026, në orën 14:31, vjen në një moment kur përdorimi i pajisjeve dixhitale në familje është bërë pjesë e zakonshme e rutinës së përditshme. Përtej debatit rreth përdorimit, raporti i studiuesve shton qartë se te fëmijët më të vegjël, koha para ekranit mund të ndikojë në disa fusha kyçe: ulja e ndërveprimit me prindërit, kufizimi i zhvillimit të gjuhës, reduktimi i lojës aktive, vështirësitë me gjumin, mbingarkesa e trurit, problemet me shikimin dhe rritja e rrezikut për mbipeshë. Në këtë kuadër, thirrja kryesore mbetet rishikimi i udhëzimeve dhe shqyrtimi i kujdesshëm i mënyrës sesi autoritetet duhet të udhëzojnë familjet për përdorimin e ekraneve në moshat shumë të vogla.
Botuar fillimisht në Koha.net
