Digjitalizimi i shërbimeve publike po ecën shpejt dhe po e zgjeron gjithnjë e më shumë bazën e përdoruesve, sidomos mes atyre që janë më aktivë në punë dhe më të familjarizuar me teknologjinë. Por i njëjti proces po rrezikon të lërë pas një pjesë të konsiderueshme të popullsisë së moshuar, e cila po e gjen më të vështirë aksesin në platforma online për procedura zyrtare.
Gjatë zgjerimit të shërbimeve në platformën qeveritare e-Albania, vëmendja kryesore po përqendrohet te lehtësimi i përdoruesve për shkarkim apo printim të formularëve. Këto shërbime lidhen drejtpërdrejt me ndërveprimin e qytetarëve me autoritetet publike përmes platformës digjitale. Megjithatë, të dhënat e fundit tregojnë se përfituesit nuk janë të shpërndarë në mënyrë të njëtrajtshme mes moshave.
Ndërfaqja digjitale po rrit distancën mes brezave
Sipas të dhënave të INSTAT mbi shpërndarjen e individëve që ndërveprojnë me autoritetet publike për shkarkimin ose printimin e formularëve zyrtarë në e-Albania, shfaqet një ndarje e fortë e strukturës së përdoruesve. Grup-mosha mbi 55-vjeç rezulton të ketë peshën më të ulët nga totali i përdoruesve, edhe pse vetë ky segment i popullsisë përbën më shumë se 40 për qind të banorëve të vendit.
Kjo do të thotë se platforma po përdoret gjerësisht nga moshat e reja dhe nga ata që e kanë më të lehtë përdorimin e shërbimeve online, ndërsa brezat e vjetër po mbeten prapa në raport me aksesin digjital. Në praktikë, kur procedurat e caktuara zhvendosen gjithnjë e më shumë drejt sporteleve elektronike, një pjesë e qytetarëve që nuk kanë të njëjtin nivel aftësie digjitale has vështirësi në kryerjen e hapave të nevojshëm, qoftë edhe kur shërbimet janë të njëjta.
Analiza e të dhënave të INSTAT nënvizon se problemi nuk lidhet vetëm me disponueshmërinë e shërbimeve, por edhe me mënyrën si qytetarët arrijnë t’i përdorin ato. Ndërsa digjitalizimi i shërbimeve publike po rrit numrin e përdoruesve, ai po i thellon dallimet mes brezave, duke e bërë “analfabetizmin digjital” një çështje gjithnjë e më të dukshme. Sa më shumë që proceset kalojnë online, aq më i rëndësishëm bëhet kapaciteti i secilit për të shkarkuar dokumente, për t’i printuar ato dhe për të ndjekur udhëzimet brenda platformës.
Në këtë kontekst, fakti që grup-mosha mbi 55 vjeç përbën më shumë se 40 për qind të popullsisë, por shfaqet me peshë më të ulët në përdorim, e vendos çështjen në qendër të diskutimit: qytetarët e moshuar mund të mos kenë të njëjtat mundësi për të ndjekur shërbimet digjitale me të njëjtën shpejtësi. Kjo krijon një hendek real në akses dhe në kohën që qytetarët mund të shpenzojnë për të kryer procedurat e nevojshme.
Zgjerimi i e-Albania-s, pra, po sjell më shumë shërbime digjitale dhe po rrit shpejt përdoruesit në kategori që lidhen ngushtë me punën dhe me aftësitë teknologjike. Por të dhënat tregojnë se një pjesë e madhe e popullsisë, pikërisht ajo mbi 55 vjeç, nuk po përfitohet në nivelin e pritshëm. Kjo krijon sfidën për të mos lejuar që digjitalizimi të kthehet në pengesë për një segment të madh qytetarësh, sidomos kur shërbimet publike mbështeten gjithnjë e më shumë në ndërveprimin online.
Botuar fillimisht në Albeu