Prokuroria Speciale e Kosovës ka ngritur aktakuzë ndaj Fatmir Shehollit, nën dyshimet për veprat penale të “Spiunazh” dhe “Shantazh”. Rasti ka nxitur reagime nga analistë dhe hulumtues të sigurisë, të cilët po e shohin këtë çështje si një sinjal për mënyrën se si Serbia, sipas tyre, po tenton të ndikojë në zhvillimet në Kosovë.
Arben Fetoshi, drejtor i Institutit Octopus, ka thënë se diskutimi rreth veprimtarisë agjenturore të Serbisë nuk duhet të mbetet vetëm te rasti Sheholli. Ai ka argumentuar se në Kosovë tashmë janë konfirmuar disa raste të spiunazhit, duke përfshirë edhe raste që kanë përfunduar me vendime të formës së prerë. Në këtë kuadër, Fetoshi ka bërë lidhje mes informacioneve të publikuara për Shehollin dhe asaj që Instituti Octopus e përshkruan si strategji hibride të Serbisë ndaj Kosovës.
Strategji hibride për destabilizim përmes narrativave
Sipas Fetoshit, informacionet që lidhen me rastin e Shehollit tregojnë, sipas tij, për një angazhim të strukturave shtetërore të Serbisë dhe të BIA-s në operacione të ndikimit brenda Kosovës. Ai tha se këto operacione synojnë destabilizimin e vendit, thellimin e polarizimit shoqëror dhe politik dhe rritjen e mosbesimit ndaj institucioneve të Kosovës. Fetoshi përmendi edhe pretendimet për përdorimin e narrativave që lidhen me radikalizmin fetar dhe paraqitjen e Kosovës si një vend me ekstremizëm islamik.
Ai e vlerësoi si të rëndësishëm faktin që luftimi i spiunazhit është një proces kompleks dhe theksoi se rastet e fundit, sipas tij, tregojnë nevojën për bashkëpunim ndërmjet AKI-së, Policisë së Kosovës dhe Prokurorisë së Shtetit. Fetoshi paralajmëroi se rastet e identifikuara mund të përbëjnë vetëm një pjesë të një fenomeni më të gjerë, duke nënkuptuar se rrjetet e mundshme të spiunazhit mund të shtrihen përtej rasteve individuale.
Ndërkohë, politologu Dorajet Imeri theksoi se ngritja e aktakuzës ndaj Shehollit tregon se institucionet e drejtësisë e kanë trajtuar rastin në mënyrë profesionale. Sipas Imerit, Kosova vazhdon të jetë e ekspozuar ndaj përpjekjeve të Serbisë për të ndikuar në zhvillimet politike, shoqërore dhe ekonomike. Ai tha se ndikimi i mundshëm nuk kufizohet vetëm te aspekti i sigurisë, por shtrihet edhe në mënyrën se si ndërtohet imazhi i Kosovës, në pozicionin e saj në arenën ndërkombëtare, si dhe në stabilitetin e brendshëm politik dhe qëndrueshmërinë e institucioneve.
Imeri e cilësoi inkurajues faktin që institucionet e sigurisë kanë arritur të identifikojnë dhe arrestojnë persona të dyshuar për spiunazh. Ai e vlerësoi bashkëpunimin ndërmjet Policisë, AKI-së dhe Prokurorisë si të domosdoshëm për trajtimin e rasteve të tilla, por njëkohësisht theksoi se për rastin konkret duhet pritur vendimi i gjykatës.
Hulumtuesi i Hibrid.info, Festim Rizanaj, u fokusua te ndikimi i narrativave dhe propagandës serbe. Ai tha se polarizimi politik dhe shoqëror në Kosovë krijon, sipas tij, hapësirë që narrativa të ndryshme të përdoren edhe në përplasjet e brendshme politike dhe ideologjike. Rizanaj argumentoi se ky polarizim krijon një “vakum” që, pa domosdoshmërisht një qëllim të caktuar nga të tjerët, lejon që narrativa të caktuara të përdoren për sulme ndaj kundërshtarit politik brenda vendit.
Rizanaj theksoi se propaganda serbe ka një vazhdimësi dhe se narrativat e saj shpesh lidhen me zhvillime konkrete në Kosovë, veçanërisht me çështjet e komunitetit serb, pretendimet për sulme ndaj trashëgimisë fetare dhe narrativat për radikalizmin islam. Sipas tij, disa nga këto narracione synojnë ta paraqesin komunitetin serb në Kosovë si viktimë dhe më pas ta përdorin këtë perceptim në arenën ndërkombëtare për të ndikuar në mënyrën se si trajtohet Kosova. Ai u shpreh se Serbia përpiqet të shesë në gjeopolitikë idenë e komunitetit serb si viktimë, duke e shndërruar atë në një element të përdorshëm për ndikim jashtë vendit.
Publicisti Sadik Zeqiri, nga ana e tij, foli për të kaluarën e Fatmir Shehollit dhe pretendimet për lidhjet e tij me shërbimet inteligjente serbe. Zeqiri tha se bëhet fjalë për një person që ka pasur kontakte dhe bashkëpunim me struktura serbe para dhe gjatë luftës në Kosovë. Ai shtoi se Sheholli, sipas pretendimeve që ai solli, e ka pranuar vetë se ka qenë pjesë e shërbimeve inteligjente të Serbisë gjatë dhe para luftës në Kosovë, si dhe se ka bashkëpunuar me BIA-n serbe. Zeqiri theksoi gjithashtu se Sheholli, sipas asaj që ai përshkroi, ka qenë i angazhuar në institucione të ndryshme ku kanë pasur rol partitë serbe.
Botuar fillimisht në Bota Sot
