Shkrirja e akullnajave në Dolomitet e Italisë po nxjerr në dritë prova të rrezikshme nga Lufta e Parë Botërore. Ndërsa shtresat e borës dhe të akullit tërhiqen, ato po zbulojnë gjurmë që dikur ishin të fshehura nën terren të ngrirë, përfshirë municione të paplasura dhe trupa ushtarësh të ruajtur për më shumë se një shekull.
Gjatë viteve të fundit, akullnajat e rajonit kanë filluar të zhduken më shpejt, duke e ndryshuar pamjen e maleve dhe duke ekspozuar objekte që më parë ishin të bllokuara në akull. Në këtë fazë, sipërfaqja e krijuar nga shkrirja nuk po tregon vetëm mbetje të luftës, por edhe elemente të rrezikshme që mund të shpërthejnë ende nëse preken ose lëvizen.
Një trend i tillë është vënë re edhe gjatë verës së fundit. Gjatë këtij sezoni, ushtria italiane ka identifikuar dhe neutralizuar 250 pajisje shpërthyese. Përveç rreziqeve të qarta që paraqet prania e tyre në terren malor, gjetjet kanë sjellë edhe informacione të prekshme për mënyrën si u zhvilluan luftime në zona të larta gjatë Luftës së Parë Botërore.
Mes mjeteve të neutralizuara janë predha artilerie italiane dhe bomba mortajash të prodhuara në Francë. Këto objekte, të mbetura në mjediset e akullit dhe të terrenit të vështirë malor, janë ekspozuar tani përmes procesit të shkrirjes së akullit. Identifikimi dhe trajtimi i tyre nga forcat ushtarake është kryer me kujdes, duke marrë parasysh si rrezikun e mundshëm ashtu edhe vështirësitë e terrenit.
Shkrirja në Dolomite po zbulon 250 municione të rrezikshme
Kontrollet dhe kërkimet janë realizuar nga “Julia” brigade malore, e cila ka vepruar në zonat malore dhe akullnajat e rajonit Trentino-Alto Adige. Ky rajon, i njohur për terrenin e tij të thepisur dhe lartësitë, përmban hapësira ku akulli ka ruajtur për dekada prova materiale të luftës. Puna në terren ka kërkuar ndërhyrje të specializuara, si për gjetjen e objekteve ashtu edhe për neutralizimin e tyre në kushte të vështira.
Nuk bëhet fjalë vetëm për municione. Në zonat ku akulli po tërhiqet janë gjetur edhe trupa ushtarësh të cilët kanë qenë të ruajtur nën akull për më shumë se një shekull. Këto gjetje i japin një përmasë tjetër historike ngjarjeve të së shkuarës, duke i lidhur drejtpërdrejt vendet malore me njerëzit që u përfshinë në luftë. Përmes shkrirjes, të dhënat që dikur mbetën të fshehura po dalin gradualisht në sipërfaqe.
Ndërkohë, numri i pajisjeve shpërthyese të identifikuara gjatë verës së fundit tregon se rreziku është real dhe i vazhdueshëm sa herë që kushtet atmosferike nxisin shkrirjen e mëtejshme. Neutralizimi i 250 mjeteve shpërthyese është një sinjal për rëndësinë e monitorimit të zonave malore, sidomos kur bëhet fjalë për materiale që mund të jenë të mbuluara për kohë të gjatë, por të mbeten aktive.
Meqë akullnajat në Dolomite vazhdojnë të tërhiqen, pritet që të shfaqen edhe më shumë gjurmë nga Lufta e Parë Botërore. Po ashtu, puna e brigadës “Julia” dhe e ekipeve të specializuara mbetet vendimtare për të garantuar siguri në terren dhe për të menaxhuar rreziqet që vijnë nga municionet e paplasura të shpërndara në zona të largëta malore.
Botuar fillimisht në Albeu