Demokracia në Veprim (DnV) ka vlerësuar se pesë ditët e para të fushatës zgjedhore për zgjedhjet parlamentare të 7 qershorit kanë qenë të qeta në raport me incidentet, por njëkohësisht kanë shfaqur sfida serioze. Sipas institutit, sfidat lidhen me barazinë e garës, cilësinë e debatit publik dhe përhapjen e gjuhës së urrejtjes në hapësirën digjitale.
Në këtë proces zgjedhor, DnV-ja thotë se garojnë 21 subjekte politike me gjithsej 902 kandidatë. Një pjesë e rëndësishme e të dhënave ka të bëjë me përfaqësimin gjinor: vetëm 34 për qind e kandidatëve janë gra. Për DnV-në, ky nivel tregon se pavarësisht ndryshimeve në lista, balanca gjinore nuk është përmirësuar në mënyrë thelbësore.
Violeta Haxholli, nga ky institut, theksoi se partitë politike kanë rifreskuar ndjeshëm listat e kandidatëve krahasuar me zgjedhjet e dhjetorit të kaluar. Megjithatë, ajo vlerësoi se përfaqësimi i grave ka mbetur pothuajse në të njëjtin nivel si më parë. Në këtë kuadër, DnV-ja e lidh këtë çështje edhe me mënyrën se si po konceptohen listat dhe si po vazhdon praktikimi i shpërndarjes së kandidatëve ndër subjekte.
Sa i përket shpërndarjes territoriale të kandidatëve, Prizreni prin me numrin më të madh: aty ka 157 kandidatë. Pas Prizrenit renditet Prishtina me 153 kandidatë, ndërsa më pas vijnë Ferizaj me 77, Peja me 68 dhe Fushë Kosova me 55. Këto shifra reflektojnë peshën që secili prej qyteteve ka në strukturimin e listave për zgjedhjet e 7 qershorit.
DnV vëren pabarazi dhe gjuhë urrejtjeje në fushatën e hershme
Raporti i DnV-së nënvizon gjithashtu se programet zgjedhore të subjekteve politike paraqesin kryesisht një vazhdimësi të ofertave të mëhershme. Ato, sipas vlerësimit, janë ripaketuar në formën e zotimeve të reja, me fokus kryesisht në sektorët e energjisë, pagave, skemave sociale, infrastrukturës dhe teknologjisë. Në këtë mënyrë, edhe pse fushata po nis, mesazhet kryesore duket se mbeten të orientuara drejt çështjeve të njohura për publikun.
Një tjetër pjesë e analizës lidhet me përdorimin e resurseve publike para nisjes zyrtare të fushatës. DnV-ja thotë se përfshirja e vendimeve të qeverisë në detyrë për ndarjen e përfitimeve financiare për qytetarët ka krijuar avantazh për partinë në pushtet. Ky vlerësim prek barazinë e garës, pasi sinjalizon se sinjalet dhe përfitimet e hershme mund të ndikojnë në perceptimin publik dhe në dinamiken e fushatës përpara fillimit formal të saj.
Sa i përket ecurisë së fushatës, DnV-ja vëren se në pesë ditët e para është vënë re intensitet më i lartë i aktiviteteve zgjedhore në terren. Subjektet politike, sipas raportit, janë përqendruar në tubimet hapëse të fushatës në qendrat kryesore të Kosovës. Instituti shton se janë evidentuar edhe raste të përdorimit të fëmijëve në disa tubime të subjekteve politike, për të cilat janë deponuar dy ankesa në Panelin Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP).
Ndërkohë, raporti dallon qasjen mes aktiviteteve në terren dhe komunikimit online. Për dallim nga rrjedha e qetë e aktiviteteve në terren, fushata në hapësirën online, përkatësisht në rrjetet sociale, vlerësohet të jetë dukshëm më e ashpër. DnV-ja e lidh këtë ashpërsi me gjuhën e urrejtjes që shfaqet nga përkrahësit e partive. Po ashtu, edhe pse përdorimi i gjuhës fyese dhe diskriminuese nga subjektet politike është në nivel më të ulët krahasuar me proceset e mëparshme zgjedhore, institucioni thekson se hapësira online vazhdon të paraqesë sfida serioze për cilësinë e debatit publik.
Botuar fillimisht në Koha.net
