Koalicioni Demokracia në Veprim (DnV) ka vlerësuar se fushata për zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 7 qershorit 2026 është zhvilluar në një ambient kryesisht të qetë dhe konkurrues, por njëkohësisht ka munguar debati i thelluar për politika publike konkrete. Në analizën e bërë, DnV thekson se mesazhet e fushatës janë përcjellë kryesisht në mënyrë elektorale, ndërsa detajet mbi si do të zbatohen dhe me çfarë kostoje lidhen programet mbeten të kufizuara.
Një ditë para zgjedhjeve, DnV organizoi një konferencë ku prezantoi gjetjet nga monitorimi i procesit zgjedhor. Monitorimi përfshiu disa komponentë kryesorë: fushatën dhe aktivitetet e subjekteve politike, administrimin e zgjedhjeve nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, rolin e mediat tradicionale dhe mënyrën si u zhvilluan aktivitetet përmes rrjeteve sociale. Në këtë mënyrë, organizata synoi të japë një pamje të përgjithshme për mënyrën se si u zhvillua gara deri në ditën e votimit.
Sipas DnV-së, gara zgjedhore u karakterizua si e hapur dhe subjektet politike patën mundësi të zhvillonin aktivitetet e tyre në të gjithë vendin. Megjithatë, organizata ngriti edhe shqetësime për pabarazi në garë. DnV thekson se vendime dhe veprime të institucioneve publike, të ndërmarra para nisjes së fushatës, kanë ndikuar në perceptimin e barazisë mes konkurrentëve politikë.
Fushata e qetë, por pa politika të detajuara dhe të financueshme
Raporti i DnV-së vë në dukje se fushata u dominua kryesisht nga promovimi i liderëve politikë dhe mesazheve elektorale. Në këtë kontekst, kandidatët individualë rezultuan më pak të ekspozuar para votuesve. Organizata i cilëson këto si elemente që e kanë zhvendosur vëmendjen drejt figurave politike dhe sloganit, në vend të prezantimit të programeve të hollësishme për tema konkrete të jetës së përditshme.
Një vlerësim pozitiv, sipas DnV-së, lidhet me mungesën e incidenteve të theksuara gjatë fushatës. Për sa i përket tematikave, raportimi i organizatës tregon se çështjet kryesore të trajtuara ishin ekonomia, energjia, pagat, pensionet, skemat sociale, infrastruktura dhe teknologjia. Pavarësisht këtyre temave të gjera, DnV nënvizon se shumica e premtimeve elektorale u prezantuan pa sqarime të mjaftueshme për koston financiare, burimet e financimit dhe afatet e realizimit. Si pasojë, debati publik u fokusua më tepër te sloganet sesa te politikat e matshme dhe të zbatueshme.
DnV vlerëson gjithashtu si zhvillim pozitiv përfshirjen e një numri të madh kandidatësh të rinj në garë. Organizata bën të ditur se mbi gjysma e kandidatëve po garojnë për herë të parë për një mandat përfaqësues dhe mosha mesatare e tyre është rreth 42 vjeç. Për më tepër, në pjesën e përfaqësimit gjinor, gratë përbëjnë rreth 34 për qind të kandidatëve për deputetë, duke tejkaluar pragun minimal ligjor. Megjithatë, DnV thekson se pjesëmarrja e grave në debatet televizive dhe në hapësirën mediatike ishte dukshëm më e ulët se ajo e burrave.
Organizata përmend se fushata 10-ditore u shoqërua kryesisht me tubime të mëdha dhe aktivitete të organizuara përgjatë periudhës para votimit. Në vlerësimin e saj, DnV e lidh këtë përshkrim me mënyrën se si u zhvilluan mesazhet kryesore të fushatës dhe me ekspozimin që morën aktorët politikë në terren. Ndërsa gara u konsiderua kryesisht e qetë, organizata e cilëson si sfidë që qytetarët të kenë më shumë informacion të verifikueshëm për politikat që premtohen, duke përfshirë koston, mënyrën e financimit dhe afatet për zbatim.
Botuar fillimisht në Koha.net