Dhjetë ditët e ardhshme do të jenë vendimtare, jo vetëm për shmangien e zgjedhjeve, por edhe për hapin e parë dhe të vendosur drejt një bashkëpunimi ndërpartiak për çështjet që do të duhej të ishin prioritete kombëtare për të gjithë, pavarësisht ngjyrave politike.
Kolona juridike rreth mënyrës si funksionon procesi i zgjedhjes së kryetarit/kryetares së shtetit ka një vijë të gjatë interpretimi. Që nga viti 2011, kur Kushtetuesja vendosi për çështjen e kuorumit lidhur me zgjedhjen e kryetarit/kryetares së shtetit, është vështirë të gjesh logjikë të qëndrueshme te aktgjykimet që prodhon ky trup. Në praktikë, çdo vendim ka sjellë një risi që e shosh më shumë kuptimin e rregullave ekzistuese.
Sipas rrjedhës së këtyre vendimeve, ajo që po ndodh është se në secilin aktgjykim shfaqet një normë e re e shkruar dhe e arsyetuar nga gjykatësit e Gjykatës Kushtetuese. Kjo e bën edhe më të vështirë të kuptohet se sa hapësirë ka mbetur për një kuptim përfundimtar dhe të unifikuar të tekstit më të lartë juridik. Sa më shpesh të ndërhyhet në interpretimin e tekstit bazë, aq më e domosdoshme bëhet çështja e hartimit të një Kushtetute të re, e cila, në teori, do të kishte më pak paqartësi juridike.
Në këtë kontekst, para dy ditësh u publikua një aktgjykim i ri që ka sjellë disa konstatime të qarta, të cilat e ndryshojnë mënyrën se si kuptohet afati për veprimet institucionale. Aktgjykimi, sipas asaj që përshkruhet, thotë se Kuvendi u konstituua edhe pse afati i paraparë ishte shkelur. Po ashtu, vendimi thekson se njësoj mbetet i konstituuar edhe nëse nuk është zgjedhur përfaqësuesi i PDK-së në kryesi.
Për më tepër, aktgjykimi prek edhe çështjen e afatit për zgjedhjen e kryetarit/kryetares së shtetit. Konstatimi është se afati për zgjedhjen e kryetarit/kryetares nisi të rrjedhë me certifikimin e rezultateve. Kjo, në narrativën e trajtuar, vendoset në kundërshtim me atë që ishte thënë në pranverë, kur thuhej se afati nis ditën e konstituimit të Kuvendit. Pikërisht këtu lind një mospërputhje që rishfaq pasigurinë: a fillon afati nga certifikimi i rezultateve, apo nga konstituimi i Kuvendit?
Ku të nisë afati—certifikimi apo konstituimi—është çështja kyçe
Nëse kjo lloj mospërputhjeje përsëritet, atëherë bëhet më i vështirë parashikimi i rrjedhës së procedurave institucionale. Çështja nuk është vetëm teknike, por lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si institucionet i planifikojnë hapat e tyre në kohë. Në një periudhë kur kërkohet shmangia e zgjedhjeve, çdo definim i afateve merr peshë shtesë, sepse nga interpretimet juridike varen edhe vendimet praktike të aktorëve politikë.
Ndërkohë, edhe ideja për Kushtetutë të re paraqitet si zgjidhje e mundshme, pikërisht për të ulur numrin e zbrazëtirave juridike që krijohen kur tekstit bazë i bëhen ndërhyrje të vazhdueshme përmes vendimeve. Në këtë linjë, përmendet edhe nevoja që një kushtetutë e re të ketë më pak hapësira për interpretim të ndryshëm, duke u nisur nga materiali i deritanishëm. Përmendet se asaj do t’i ruhen “travaux preparatoires”, pra punimet përgatitore dhe të gjitha dokumentet zyrtare që krijohen gjatë procesit të hartimit, përfshirë procesverbalet, debatet dhe materialet që grumbullohen deri në miratimin formal.
Gjithçka çon te një mesazh i qartë: dhjetë ditët e ardhshme do të testojnë aftësinë e institucioneve dhe aktorëve politikë për të gjetur një rrugë të qartë për bashkëpunim. Prioriteti, në këtë rast, është që hapat që do të ndërmerren të sjellin stabilitet dhe të orientohen drejt nevojave kombëtare, pa u mbështetur në logjika që prodhojnë paqartësi, sidomos kur çështja e afateve për zgjedhjen e kryetarit/kryetares së shtetit është vënë në qendër të interpretimit juridik.
Botuar fillimisht në Koha.net