Dezinformatat dhe përmbajtjet manipuluese në rrjetet sociale kanë shënuar rritje në periudha para mbajtjes së zgjedhjeve, një model që përsëritet sa herë afrohet data e votimit. Monitorues të mediave dhe njohës të fushës theksojnë se synimi kryesor i këtyre përmbajtjeve është të ndikojnë te opinioni publik dhe të orientojnë votuesit, sidomos kur qytetarët marrin informacion nga kanale jo gjithmonë të verifikuara.
Ndërsa pritet zhvillimi i zgjedhjeve të 7 qershorit, vërehet se përpjekjet për manipulim po intensifikohen. Një rast i tillë ka të bëjë me një foto që qarkullon në rrjetet sociale, ku shfaqen dy deputetë të legjislaturës së fundit: Besnik Tahiri dhe Duda Balje. Figura është përdorur për të krijuar një interpretim të rremë të momentit, duke e paraqitur atë në mënyrë të tillë që të nxisë reagime dhe dyshime te publiku.
Në foton e publikuar si virale, ajo që bie në sy është dora e Tahirit, e cila duket mbi fundshpinën e Baljes. Ky detaj ka ngjallur komente të shumta në rrjetet sociale dhe ka sjellë reagime të ndryshme, pikërisht sepse audienca e ka lexuar imazhin si dëshmi të një veprimi të papërshtatshëm. Por sipas verifikimeve nga kamerat brenda Kuvendit, rezulton se pretendimi i krijuar nga foto nuk qëndron.
Manipulimi i imazheve synon orientimin e votuesve
Gazetaria dhe verifikimi i pamjeve tregojnë se gjatë atij momenti, dora e Besnik Tahirit ka qenë në shpinën e Duda Baljes. Pra, interpretimi i fotografisë së manipuluar nuk përputhet me atë që del nga regjistrimet zyrtare të institucionit. Ky është vetëm një shembull i shfaqjes së dezinformatave përmes shtrembërimit vizual: kur një sekondë e shkëputur ose një montazh i qëllimshëm mjafton për të krijuar një histori tjetër.
Nga këndvështrimi i njohësve të fushës, një pjesë e madhe e rasteve të identifikuara vjen përmes përmbajtjeve tekstuale, shpesh të shoqëruara edhe me fotografi. Monitorimi i këtyre rasteve zhvillohet kryesisht online, ku përmbajtjet që qarkullojnë janë në shumicën e rasteve të formatit tekst+imazh. Kjo e bën më të lehtë përhapjen e mesazheve të paqarta, ndërkohë që manipulimet vizuale shërbejnë si “mbështetje” për narrativat e ndërtuara.
Etrit Rexhepi, nga “Hibrid.info”, ka theksuar se numri më i madh i rasteve që monitorohen shfaqen përmes përmbajtjeve tekstuale, të cilat zakonisht shoqërohen edhe me fotografi. Sipas tij, përmbajtjet online shpesh shfaqen me manipulime përmes fotografive të ndryshme, duke i shtuar një shtresë tjetër ndikimit mbi mënyrën si e percepton audienca ngjarjen. Në këtë mënyrë, manipulohet jo vetëm informacioni, por edhe konteksti: qytetarët e shohin imazhin si provë, edhe kur ai është i marrë jashtë realitetit ose i paraqitur në mënyrë të rremë.
Ndërsa afrohet dita e zgjedhjeve më 7 qershor, monitoruesit nënvizojnë se strategjitë e tilla përsëriten dhe bëhen më aktive. Rasti me fotografinë që lidhet me Tahirin dhe Baljen tregon se si një element i vetëm vizual mund të shndërrohet në pretendim, duke shkaktuar reagime të menjëhershme në rrjetet sociale. Një pjesë e qytetarëve mund t’i pranojnë këto përmbajtje si të mirëqena pa verifikim, ndaj theksi vihet te nevoja për t’i lexuar me kujdes dhe për t’u qasur me mendësi kritike pretendimeve që qarkullojnë në prag të votimit.
Botuar fillimisht në Koha.net