Mbrojtja nuk duhet trajtuar si një “kapitull teknik” që shfaqet vetëm në programet zgjedhore të partive politike. Përkundrazi, ajo shihet si prova më e drejtpërdrejtë e seriozitetit shtetëror, sepse mbrojtja është një funksion qenësor i çdo vendi që synon të jetë sovran dhe i qëndrueshëm. Në një mjedis ndërkombëtar gjithnjë e më të paqëndrueshëm, qasja që kanë partitë për sigurinë dhe mbrojtjen vlen të matet më shumë se premtimet e përgjithshme.
Për Kosovën, kjo çështje nuk mbetet abstrakte. Realiteti i përditshëm tregon se kërcënimet dhe veprimet që lidhen me sigurinë shfaqen në forma të ndryshme. Serbia vazhdon të konsiderohet kërcënimi kryesor ndaj sovranitetit dhe integritetit territorial të Kosovës. Ndërkaq, kjo nuk shfaqet vetëm përmes kapaciteteve ushtarake; vërehet edhe përmes një spektri të gjerë veprimesh hibride, të cilat synojnë ta mbajnë vendin në gjendje të vazhdueshme pasigurie.
Në këtë kontekst përmendet sulmi në Banjskë si dëshmi se përdorimi i forcës mbetet pjesë e kalkulimeve të Beogradit. Krahas kësaj, përmendet edhe sabotimi i infrastrukturës kritike: rasti i dëmtimit të kanalit Ibër-Lepenc tregohet si shembull i qartë se nyjet jetike të funksionimit të shtetit mund të cenohen. Përveç këtyre, artikulohen edhe përpjekjet për të nxitur tensione të brendshme, për të ushqyer ndasi shoqërore dhe për të ndikuar mbi proceset demokratike e besimin në institucione.
Me këtë, mbrojtja del përtej dimensionit vetëm ushtarak. Ajo lidhet drejtpërdrejt me themelin e funksionimit demokratik dhe me qëndrueshmërinë institucionale të Kosovës. Kur vendi përballet me kërcënime që prekin infrastrukturën, sigurinë publike dhe stabilitetin politik, programet e partive duhet të tregojnë se si do të trajtohet kjo kompleksitet, jo vetëm me deklarata, por me platforma të qarta dhe të besueshme.
Platforma të qarta për mbrojtjen tregojnë pjekurinë shtetërore
Në nivel evropian, përmendet një rishkrim i thellë i paradigmës së sigurisë. Lufta e Rusisë kundër Ukrainës ka rrëzuar iluzionin se kontinenti mund të jetojë i shkëputur nga rreziku i luftës. Po ashtu, paqartësitë rreth rolit afatgjatë të Shteteve të Bashkuara në NATO po i nxisin shtetet evropiane të mendojnë më seriozisht për autonominë e tyre strategjike. Kjo zhvendosje nuk shfaqet vetëm në rritjen e buxheteve për mbrojtje, por edhe në investime më të gjera: industri vendore, kapacitete logjistike, mbrojtje kibernetike dhe infrastrukturë me përdorim të dyfishtë.
Sipas këtij arsyetimi, infrastruktura me përdorim të dyfishtë luan rol edhe në kohë paqeje, duke mbështetur zhvillimin ekonomik, ndërsa në kohë lufte bëhet pjesë e qëndrueshmërisë kombëtare. Këto elemente lidhen drejtpërdrejt me atë se si një shtet e organizon mbrojtjen jo vetëm si reagim, por si sistem që funksionon paraprakisht dhe i reziston presioneve.
Për më tepër, theksohet se kjo qasje po përforcohet nga pasiguria politike në qendrat kryesore të Perëndimit. Përmendet se një administratë amerikane më pak e angazhuar ndaj Evropës, si dhe perspektiva e qeverive me qasje më skeptike ndaj NATO-s dhe zgjerimit të saj, e bën të domosdoshme që shtetet e vogla të mos e neglizhojnë planifikimin e sigurisë. Në këtë kuadër përmenden shembuj të shteteve të ndryshme: në Mbretërinë e Bashkuar me Farage, në Francë me Bardella dhe në Gjermani me Weidel. Kjo, sipas idesë së artikulimit, e rrit nevojën që në Kosovë të ketë qasje të strukturuar, të matshme dhe të qëndrueshme nga partitë politike për çështjet e mbrojtjes dhe sigurisë.
Botuar fillimisht në Koha.net