Valët e gjata të të nxehtit dhe thatësira kanë ulur ndjeshëm nivelin e ujit në lumin Danub, duke krijuar kushte në nivele kritike në disa vende të Evropës. Efektet po ndihen jo vetëm në mjedis, por edhe në prodhimin e energjisë elektrike dhe në transportin lumor, ku mungesa e ujit po vështirëson punën e operatorëve dhe po sjell ulje të kapaciteteve.
Situata paraqitet veçanërisht e rëndë në Serbi dhe Rumani. Në hidrocentralin “Gjerdap 1”, i konsideruar si një nga më të mëdhenjtë në rajon, lumi është tërhequr aq shumë sa janë shfaqur brigje, zhavorr dhe pjesë të shtratit të lumit. Si pasojë, edhe anijet e mallrave po lundrojnë me vështirësi, ndërsa operacionet janë më të ngadalta se zakonisht.
Drejtori i prodhimit në “Gjerdap 1”, Davor Malkoviq, ka bërë të ditur se hidrocentrali, me kapacitet ditor prej 15 gigavat-orësh (GWh), po prodhon aktualisht vetëm rreth 20 për qind të kapacitetit të tij. Rënia ka prekur edhe hidrocentralin “Gjerdap 2”, ku prodhimi është ulur ndjeshëm, duke rritur presionin mbi sistemin energjetik.
Thatësira ul Danubin dhe rrezikon furnizimin me energji
Mes temperaturave të larta dhe mungesës së ujit, më 30 korrik autoritetet serbe shpallën masa emergjente. Ato përfshijnë gatishmëri të plotë të autoriteteve lokale, furnizim me ujë të pijshëm, kufizim të aktiviteteve në ambiente të hapura dhe ndalim të ujitjes. Këto masa synojnë të menaxhojnë përdorimin e ujit në një periudhë ku burimet po shterojnë, ndërsa ndikimi në energji po bëhet gjithnjë e më i dukshëm.
Instituti Hidrometeorologjik i Serbisë ka paralajmëruar se vala e të nxehtit, me temperatura mbi 30 gradë Celsius, do të vazhdojë edhe për të paktën 10 ditë. Në këtë kontekst, Malkoviqi ka thënë se rënia e Danubit mund të zbresë nën minimumin biologjik, duke arritur nën 1.400 metra kub ujë në sekondë, një nivel që nuk është regjistruar kurrë më parë. Ky skenar e bën edhe më të vështirë ruajtjen e kushteve normale për prodhimin hidroenergjetik.
Kompania Elektroekonomia e Serbisë (EPS) njoftoi se niveli i ulët i ujit ka ndikuar edhe në sistemet e ftohjes së termocentraleve në Kostolac, duke i detyruar ato të ulin prodhimin. Për këtë arsye, Serbia po mbështetet më shumë në hidrocentralet e kthyeshme, si ai i Bajina Bashtës, si dhe në kompleksin termoenergjetik “Nikola Tesla”, i cili prodhon rreth gjysmën e energjisë elektrike të vendit. Në bazë të strukturës së prodhimit, rreth 60 për qind e energjisë elektrike në Serbi vjen nga linjiti, 30 për qind nga hidrocentralet dhe pjesa tjetër nga burime të tjera, ndaj uljet në hidroenergjitikë po krijojnë boshllëk që kërkon kompensim.
Thatësira ka prekur edhe vendet e tjera përgjatë Danubit. Në Hungari, centrali bërthamor “Paks” ka përgjysmuar prodhimin e njërit reaktor për shkak të nivelit të ulët të ujit. Ndërkohë, në Rumani, kompania “Nuclearelectrica” ka ndaluar përkohësisht punën e të dy reaktorëve të centralit bërthamor në Çernavodë. Ndër të tjera, rënia e nivelit të ujit ka sjellë edhe zbulime të pazakonta: në Bullgari janë gjetur mbetje që besohet se i përkasin një mamuthi të lashtë, duke treguar se ndikimi i thatësirës po prek jo vetëm infrastrukturën moderne, por edhe të shkuarën historike.
Botuar fillimisht në Koha.net