Profesori amerikan Daniel Serwer ka thënë se një nga arritjet më të rëndësishme të angazhimit të tij në Kosovë ishte përpjekja për të parandaluar një luftë civile në periudhën pas përfundimit të luftës. Sipas tij, ky synim u realizua përmes nxitjes së dialogut mes përfaqësuesve të UÇK-së, LDK-së dhe shoqërisë civile, në mënyrë që aktorët kryesorë të bisedonin e të kuptonin nevojën për rrugë politike.
Serwer e ka kujtuar këtë çështje gjatë një bashkëbisedimi në podcastin “PIKË” me publicistin Veton Surroi. Në atë diskutim, ai ka treguar se kishte organizuar takime me përfaqësues të sferave të ndryshme të jetës politike dhe shoqërore në Kosovë, me idenë që njerëzit të bashkëpunonin mes vete dhe të ndërtonin mirëkuptim. Objektivi i këtyre takimeve, sipas rrëfimit të Serwer, ishte që periudha e pasluftës të karakterizohej nga politikë e dialog, jo nga armë.
Një pjesë e rëndësishme e kësaj historie lidhet me kujtimin që Serwer ka sjellë për takimet që organizoheshin dhe mesazhin që përcillej. Ai ka shpjeguar se këto biseda synonin që palët të kuptonin se pas një konflikti të madh, rruga e qëndrueshme ishte ajo e institucioneve dhe e negociimit, duke i shmangur skenarët më të rrezikshëm që mund të çonin në përplasje të brendshme. Në këtë kuadër, Serwer ka theksuar rolin e përpjekjes për të ulur tensionet dhe për të krijuar hapësirë për komunikim.
Takimi i Lansdowne si momenti i kalimit nga lufta te politika
Serwer ka zbuluar edhe një detaj domethënës nga një bisedë e hershme. Ai thotë se ish-presidenti Hashim Thaçi i kishte treguar vite më parë se pikërisht takimi në Lansdowne, në shtetin amerikan të Virginias, ishte momenti kur ai dhe pjesëtarët e tjerë të UÇK-së e kuptuan se lufta kishte përfunduar. Më tej, sipas kësaj kujtese, ata arritën në përfundimin se duhej të kalonin në politikë, duke lënë pas fazën e armatosur dhe duke iu përkushtuar mënyrës së re të veprimit në skenën publike.
Në po atë rrëfim, Daniel Serwer ka vlerësuar si të jashtëzakonshëm faktin që UÇK-ja hoqi dorë nga armët dhe u përfshi në procesin politik. Ai ka theksuar se raste të tilla kanë qenë të rralla në konfliktet e tjera, ku shpesh ndodh që pas përfundimit të luftës të mos arrihet një kalim i qetë drejt skenës politike. Për Serwer, ky ndryshim i qartë i kursit përfaqësonte një hap të madh në drejtim të stabilitetit dhe uljes së rrezikut për përplasje të brendshme.
Gjatë bashkëbisedimit, Serwer ka shpjeguar edhe logjikën e organizimit të takimit në Lansdowne. Ai ka thënë se ishte “një nga gjërat më të mira” që i kishte bërë ndonjëherë për sa i përket përpjekjes për komunikim mes aktorëve. Sipas tij, në atë kohë në Kosovë po ziente një luftë civile, prandaj edhe arsyeja e takimit ishte të parandalohej lufta qytetare. Ai ka shtuar se beson se ia kanë dalë, duke e lidhur këtë me faktin që u krijua dialog dhe u nxit bashkëbisedimi mes OJQ-ve, UÇK-së, LDK-së dhe shoqërisë civile.
Diskutimi i Serwer, i zhvilluar në “PIKË” me Veton Surroin, nxjerr në pah një linjë të qartë: përpjekjet për dialog pasluftës, takimet që bashkonin aktorë të ndryshëm dhe një moment konkret që lidhej me kuptimin e ndryshimit të epokës pas përfundimit të luftës. Në këtë rrëfim, Serwer e vendos theksin te rëndësia e ndalimit të një skenari të rrezikshëm për Kosovën, përmes përfshirjes në procesin politik dhe përmes dialogut mes strukturave dhe shoqërisë civile.
Botuar fillimisht në Koha.net
