Evropa Perëndimore po përballet me një valë intensive të të nxehtit, e cila ka sjellë pasoja të rënda në jetën e përditshme dhe shëndetin publik. Deri më tani, vetëm në Francë janë regjistruar më shumë se 40 vdekje, ndërsa situata vazhdon të mbahet në fuqi. Në qendër të kësaj ngjarjeje meteorologjike qëndron një model i njohur në klimatologji si “Blloku Omega”, i cili ndikon drejtpërdrejt në mënyrën se si lëviz moti në rajon.
“Blloku Omega” e ka marrë emrin nga forma e shkronjës greke Ω (omega). Ky model karakterizohet nga një masë ajri e ngrohtë dhe e qëndrueshme, me presion të lartë, e vendosur mes dy sistemeve më të ftohta me presion të ulët. Pikërisht ky konfigurim i ajrit dhe presionit krijon një situatë ku moti “ngec”, duke mos u shpërndarë ashtu siç ndodh zakonisht.
Pjesa “bllokuese” e emërtimit lidhet me atë që zona me presion të lartë qëndron e fiksuar në një vend për një periudhë kohore. Në kushtet normale, rrjedha ajrore e njohur si “jet stream” transporton sistemet atmosferike vazhdimisht nga perëndimi në lindje. Kjo do të thotë se nxehtësia dhe masat e ajrit nuk qëndrojnë gjatë në të njëjtën zonë, por zhvendosen dhe zëvendësohen nga sisteme të tjera. Gjatë një “Blloku Omega”, kjo rrjedhë prishet dhe mund të devijojë ndjeshëm drejt veriut dhe jugut.
Kur “jet stream” devijon, sistemet e presionit të lartë dhe të ulët izolohen nga njëra-tjetra. Si pasojë, ajri i nxehtë mbetet i palëvizshëm dhe grumbullohet mbi të njëjtën hapësirë, duke e zgjatur efektin e temperaturave të larta. Blloqet omega zakonisht zgjasin nga tre deri në dhjetë ditë, por mund të zgjasin edhe për javë të tëra. Kjo është arsyeja pse valët e të nxehtit të shkaktuara nga këto modele mund të jenë veçanërisht të qëndrueshme dhe të vështira për t’u zbutur shpejt.
Nën qendrën e presionit të lartë, kushtet bëhen më të nxehta dhe më të thata. Presioni i lartë gjithashtu pengon formimin e reve, duke krijuar qiell të kthjellët dhe me diell. Në këtë mënyrë, energjia nga rrezatimi diellor absorbohet më mirë dhe temperaturat mund të rriten edhe më tej. Pikërisht këto kushte janë raportuar se po përvëlojnë Francën dhe Spanjën, ku temperaturat kanë kaluar 40 gradë celsius.
“Blloku Omega” e mban nxehtësinë të bllokuar në një zonë
Ndërkohë, vendet ose rajonet që ndodhen në anët e valës së të nxehtit, pranë zonave me presion të ulët, kanë më shumë gjasa të përjetojnë mot më të freskët dhe reshje shiu. Kjo ndodh sepse, përkrah sistemeve të presionit të ulët, atmosfera ka më shumë dinamizëm dhe mund të krijojë kushte për re dhe reshje. Kështu, ndërsa në qendër të “bllokimit” mbizotëron dielli dhe ajri i thatë e i nxehtë, në periferi mund të ketë ndryshim më të shpejtë të motit.
Britania e Madhe ndodhet në kufirin midis sistemit të presionit të lartë dhe ajrit më të freskët në veriperëndim. Për këtë arsye, vendi po ndjen vapë intensive në jug dhe lindje të tij, ndërsa në veri dhe perëndim pritet të ketë një ndikim tjetër nga masat më të freskëta. Ndërsa sistemi vazhdon, ndryshimet e motit dhe shpërndarja e temperaturave shpjegohen pikërisht me pozicionin e “Bllokut Omega” dhe me mënyrën si ai mban presionin e lartë të fiksuar midis masave më të ftohta me presion të ulët.
Botuar fillimisht në Koha.net