Kryetarja e Komitetit të Helsinkit për të Drejtat e Njeriut në Serbi, Sonja Biserko, ka bërë një deklaratë të fortë lidhur me rolin e Lista Serbe në skenën politike të Kosovës. Në një intervistë për RTKLive, ajo tha se kjo listë, para së gjithash, përfaqëson interesat e regjimit të Aleksandar Vuçiqit, e jo domosdoshmërisht ato të komunitetit serb në Kosovë.
Sipas Biserkos, serbët e Kosovës, po të mos ndiheshin nën presionin nga Serbia, do të kishin mundësi t’i artikulonin më qartë interesat e tyre. Ajo thekson se logjika e funksionimit të Listës Serbe nuk është e lidhur vetëm me nevojat lokale, por kryesisht me udhëzimet dhe interesat politike të Beogradit. Në këtë kontekst, Biserko e lidh edhe komentimin e saj me mandatin politik të Nenad Rashiqit, i cili ka hyrë në skenë si sinjal se ndikimi i Beogradit nuk është absolut.
Mandati i Nenad Rashiqit, sipas Biserkos, tregon se një pjesë e elektoratit serb nuk voton automatikisht sipas udhëzimeve të qendrës në Beograd. Ajo thekson se ekziston një mundësi reale që serbët në Kosovë të zgjedhin përfaqësuesit e tyre politikë duke i parë interesat e tyre në mënyrë më të pavarur, dhe jo domosdoshmërisht në përputhje me linjën e jashtme politike.
Vlerësimi i Parlamentit Evropian: “vit i humbur” për Kosovën
Në të njëjtën intervistë, Biserko iu referua një vlerësimi të bërë nga Komisioni për Punë të Jashtme i Parlamentit Evropian, i cili është pasqyruar në raportin për Kosovën të përgatitur nga Riho Terras. Ajo tha se raporti vlerësoi Kosovën si të humbur një vit të rëndësishëm për shkak të bllokadës politike. Në këtë kuadër, paralajmërimi u bë se edhe muajt e ardhshëm mund të ndikohen nga procesi zgjedhor.
Biserko tha se ky vlerësim konfirmon shqetësimin e partnerëve evropianë për paralizën institucionale në Kosovë dhe pasojat që kjo sjell te reformat, procesi i integrimit evropian dhe pozita ndërkombëtare e vendit. Ajo theksoi se Bashkimi Evropian pret institucione funksionale, të afta për të marrë vendime dhe për t’i zbatuar reformat, ndërsa sipas saj, ngërçi i zgjatur dërgon një mesazh të kundërt. Në këtë pikë, Biserko nuk e redukton problemin vetëm në qëndrimin personal të opozitës ndaj kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, duke thënë se, përkundër tensioneve politike dhe nivelit të lartë të mosbesimit mes Kurtit dhe liderëve opozitarë, thelbi i mosmarrëveshjes është më i thellë.
Sipas saj, “thellësia” e mosmarrëveshjes lidhet me qasje të ndryshme politike për qeverisjen e shtetit, për raportin me dialogun me Serbinë, për bashkëpunimin me partnerët ndërkombëtarë dhe për luftën për dominim politik në hapësirën politike të Kosovës. Biserko tha se gjatë mandatit të tij si kryeministër, Albin Kurti ka ndërtuar një politikë që synon sovranitetin dhe pavarësinë më të madhe në marrjen e vendimeve, gjë që, sipas saj, shpesh ka sjellë mospajtime me aktorët ndërkombëtarë.
Në anën tjetër, Biserko vuri në dukje se aktorët ndërkombëtarë, për një kohë të gjatë, kanë bërë lëshime ndaj Beogradit dhe shpesh e kanë ndëshkuar Prishtinën për moszbatimin e Marrëveshjes së Ohrit dhe asaj të Brukselit. Ajo shtoi se këto aktorë shpesh konsideronin se Qeveria e Kosovës duhej ta koordinonte çdo veprim me ta. Sipas Biserkos, qeveritë e Kurtit kanë treguar më shumë pavarësi dhe iniciativë, që ka ndikuar në popullaritetin e tij tek qytetarët. E ndërsa opozita, sipas saj, e kritikon Kurtin për mungesë gatishmërie për kompromis dhe për stilin e qeverisjes që e sheh si tepër konfrontues, Biserko tha se kjo nuk është e vetmja arsye kryesore.
Pyetja pasuese në intervistë ishte nëse situata do të stabilizohet ndjeshëm pas 7 qershorit. Biserko u përgjigj se kjo do të varet para së gjithash nga gatishmëria e aktorëve politikë për t’i tejkaluar konfliktet e ndërsjella dhe për të arritur një minimum konsensusi për prioritetet kyçe shtetërore. Ajo theksoi se rëndësi ka edhe rezultati zgjedhor: nëse ai i jep qeverisë aktuale shumicën, në rast fitoreje, do të ketë më shumë hapësirë veprimi. Por nëse pas zgjedhjeve nuk ka gatishmëri më të madhe për kompromis, Biserko paralajmëroi rrezikun që bllokada politike të vazhdojë, duke ngadalësuar më tej integrimet evropiane dhe dialogun me Serbinë, e cila në rrethanat aktuale të brendshme politike nuk është e gatshme për bisedime. Biserko tha se dialogu aktualisht zhvillohet prapa skenës, ndërsa vendi po i vuan pasojat e një bllokade të zgjatur politike: paqëndrueshmëria institucionale ngadalëson vendimet e rëndësishme, reformat dhe përparimin në rrugën evropiane, dhe njëkohësisht ndikon negativisht në klimën ekonomike dhe besimin e qytetarëve në sistemin politik, duke e lidhur këtë me paralajmërimin e Parlamentit Evropian për një “vit të humbur”.
Botuar fillimisht në Bota Sot