Kohët e fundit, Partia Socialiste dhe mbështetësit e saj janë përfshirë në një debat publik rreth mënyrës si përdoren rrjetet sociale për të ndikuar te opinioni. Kryeministri Edi Rama ka folur publikisht për një algoritëm të rrjeteve sociale që, sipas tij, shërben për të nxitur protesta. Ndërsa ky pretendim u ngrit në hapësirën publike, një hetim i reportimit investigativ sjell një pamje më të detajuar të mekanizmave që mund të përdoren për mesazhe të koordinuara.
Të dhënat e siguruara nga BIRN tregojnë se qindra profile të rreme janë hapur së fundmi. Këto llogari, sipas gjetjeve të publikuara, janë përdorur për të shpërndarë njëkohësisht propagandë qeveritare dhe mesazhe të koordinuara kundër mbështetësve të protestës. Ideja që del nga ky rast është se aktiviteti i këtyre profileve nuk është spontan, por i ndërtuar për të krijuar një efekt sinkronizimi në komunikimin online.
Hetimi e vendos fokusin te “mjetet” që qëndrojnë pas shpërndarjes së përmbajtjeve. Qindra llogari të reja shfaqen si pjesë e një procesi që synon të përforcojë narrativat e qeverisë, duke rritur dukshmërinë e mesazheve në rrjetet sociale. Në të njëjtën kohë, ato shfaqen të lidhura me përpjekje për t’u drejtuar kundër njerëzve që mbështesin protestën, duke e vendosur komunikimin në një front të përgatitur.
Rezultatet e BIRN lidhen me atë që në raportim përshkruhet si “digital patronage”, apo patronazh dixhital. Ky koncept i referohet mënyrës sesi përmes llogarive të rreme mund të organizohen shpërndarje dhe përforcime të qëndrimeve, në një mënyrë që e imiton aktivitetin e njerëzve realë dhe krijon përshtypjen e një qëndrimi të gjerë publik. Në këtë kuadër, llogaritë e rreme bëhen element i një strategjie komunikimi që shkon përtej postimeve të zakonshme.
“Digital patronage” për propagandë përmes qindra llogarive false
Ndërsa kryeministri Edi Rama ka akuzuar publikisht algoritmin e rrjeteve sociale për nxitje protestash, të dhënat e raportimit investigativ ngrenë një pyetje tjetër: çfarë roli luajnë vetë llogaritë dhe mekanizmat e koordinimit në krijimin e një valë komunikimi? Sipas gjetjeve të BIRN, qindra profile të krijuara së fundmi janë përdorur për të shpërndarë të njëjtat mesazhe, duke synuar njëkohësisht dy objektiva: përforcimin e propagandës qeveritare dhe kundërvënien ndaj mbështetësve të protestës.
Ky rast shfaq se teknika të tilla mund të ndikojnë në mënyrën se si informacioni përhapet dhe si perceptohet nga publiku. Kur shumë llogari të reja veprojnë në të njëjtën kohë dhe me mesazhe të ngjashme, krijohet një efekt i rremë i konsensusit. Raportimi i BIRN e lidh pikërisht këtë efekt me mekanizmin e patronazhit dixhital, i cili mendohet se përdoret për të drejtuar diskutimet online dhe për të mbështetur një linjë komunikimi.
Publikimi i këtyre gjetjeve vjen në një kohë kur debati mbi rrjetet sociale, ndikimin e tyre dhe rolin e algoritmeve ka qenë i pranishëm në diskutimet politike. Në këtë kontekst, informacioni se qindra profile të rreme janë hapur për të shërbyer njëkohësisht propagandë qeveritare dhe mesazhe të koordinuara kundër protestës, i shton peshë shqyrtimit të mekanizmave që operojnë në terrenin digjital. Përfundimet e reportimit e vendosin theksin te “digital patronage” si mënyra përmes së cilës mund të organizohen veprime të tilla, duke e bërë komunikimin në internet më pak të besueshëm dhe më të vështirë për t’u verifikuar nga përdoruesit.
Botuar fillimisht në Albeu
