Komisioni Evropian ka paraqitur një propozim për të zgjatur edhe për një vit, deri në mars të vitit 2028, statusin e mbrojtjes së veçantë që u është dhënë refugjatëve ukrainas në shtetet e Bashkimit Evropian pas nisjes së luftës me Rusinë. Në praktikë, bëhet fjalë për një masë që synon të vijojë të ofrojë mbrojtje për personat që kanë kërkuar strehim dhe mbështetje në vendet anëtare të BE-së.
Sipas dokumentit të propozuar nga Brukseli, zgjatja e statusit të mbrojtjes nuk do të prekë vetëm një pjesë të skemës, por ka edhe rregulla specifike lidhur me kategoritë e aplikimeve. Komisioni ka vendosur që masa të mos jetë e zbatueshme për aplikimet e para të burrave në moshë ushtarake, duke vendosur kështu një përjashtim të qartë për këtë grup.
Propozimi vjen si përpjekje për të ruajtur vijimësinë e mbrojtjes për refugjatët ukrainas në kuadër të Bashkimit Evropian, ndërkohë që situata e sigurisë në rajon mbetet e paqartë. Zgjatja deri në mars 2028 synon të sigurojë që statusi ekzistues të mos ndërpritet në mënyrë të menjëhershme, por të vazhdojë për një periudhë shtesë prej një viti.
Ndërkohë, mekanizmi i propozuar përcakton se përjashtimi do të lidhet me burrat në moshë ushtarake dhe, më specifikisht, me aplikimet e para të tyre. Kjo do të thotë se logjika e rregullit fokusohet te hyrja e rasteve të reja për herë të parë, duke lënë të kuptohet se aplikimet ekzistuese mund të trajtohen ndryshe në varësi të dispozitave që kanë qenë në fuqi deri tani.
Propozimi i BE-së: zgjatje deri në mars 2028, me përjashtime për burrat në moshë ushtarake
Komisioni Evropian e paraqet këtë propozim si hap administrativ për ta shtyrë afatin e zbatimit të statusit të mbrojtjes së veçantë. Statusi i mbrojtjes u njoh refugjatëve ukrainas në shtetet e BE-së pas fillimit të luftës me Rusinë, dhe që prej asaj kohe ai ka kaluar nëpër faza rishikimi dhe përshtatjeje në kuadër të politikave evropiane për azilin dhe mbrojtjen.
Sipas mënyrës se si është formuluar masa, zgjatja me një vit deri në mars 2028 është e qartë dhe e kufizuar në kohë. Pra, nuk bëhet fjalë për një vendim të përhershëm, por për një shtyrje që i jep BE-së mundësinë të rivlerësojë situatën në një moment më të vonshëm. Kjo është pjesë e balancës midis nevojës për mbrojtje të vazhdueshme për refugjatët dhe nevojës për të pasur baza rregullatore që i përgjigjen zhvillimeve në terren.
Përjashtimi për aplikimet e para të burrave në moshë ushtarake e vendos theksin te rregullat që do të zbatohen për hyrjet e reja. Në këtë mënyrë, propozimi i Komisionit synon të përcaktojë qartë se cilat kategori do të mbulohen nga statusi i zgjatur dhe cilat aplikime, në rrethana të caktuara, nuk do të përfshihen në të njëjtën mënyrë.
Ndërsa vendimi i Komisionit hap rrugë për procedurat e mëtejshme brenda institucioneve të BE-së, afati i propozuar deri në mars 2028 tregon se ekzekutivi europian po kërkon të ruajë një kornizë të qëndrueshme për mbrojtjen e refugjatëve ukrainas. Në të njëjtën kohë, përjashtimet e parashikuara sinjalizojnë se BE po përpiqet të vendosë rregulla më të diferencuara për aplikimet që lidhen me burrat në moshë ushtarake.
Me këtë propozim, Komisioni Evropian kërkon ta shtyjë zbatimin e statusit të mbrojtjes së veçantë edhe me një vit, deri në mars të vitit 2028, duke futur një kufizim të drejtuar te aplikimet e para për burrat në moshë ushtarake. Në këtë mënyrë, korniza e ardhshme rregullatore për refugjatët ukrainas në BE do të ndikojë si te vazhdimësia e mbrojtjes ashtu edhe te trajtimi i aplikimeve të reja nga kategoritë e caktuara.
Botuar fillimisht në Albeu
