Bashkimi Evropian ka rënë dakord të hënën të vendosë sanksione ndaj kolonëve izraelitë, pas dhunës së tyre kundër palestinezëve në Bregun Perëndimor. Vendimi vjen pas një marrëveshjeje politike mes vendeve anëtare, që u mundësua nga mbështetja e qeverisë së ardhshme të Hungarisë. Diskutimet, të cilat kishin qenë të bllokuara për një kohë të gjatë, morën drejtim të ri gjatë takimit të ministrave të punëve të jashtme në Bruksel.
Sipas njoftimeve, masat përfshijnë ngrirjen e aseteve dhe ndalimet e udhëtimit. Këto masa do të prekin edhe anëtarët e Hamasit, organizatë që BE e përcakton si terroriste. Ky ishte një kusht që kërkohej nga disa vende anëtare për të mbështetur paketën e sanksioneve, duke lidhur kështu masat kundër kolonëve me qëndrimin e BE-së ndaj Hamasit.
BE përgatit masa të reja ndaj kolonëve dhe ekstremistëve izraelitë
Sanksionet vijnë në një moment kur tensionet dhe dhuna në terren nuk kanë rënë. Në informimet e publikuara, theksohet se ato pasojnë dy muaj dhune të vazhdueshme kundër palestinezëve në territor. Përveç kësaj, organet ndërkombëtare kanë ngritur shqetësime për zhvillimet në Bregun Perëndimor. Zëdhënësi i të Drejtave të Njeriut të OKB-së, Thameen Al-Kheetan, e ka përshkruar së fundmi situatën si “zgjerim të paligjshëm të vendbanimeve” të Izraelit dhe “aneksimin e pjesëve të mëdha të Bregut Perëndimor të pushtuar”.
BE-ja ka përdorur më herët instrumentet e sanksioneve edhe ndaj kolonëve të dhunshëm. Në vitin 2024, blloku vendosi masa ndaj pesë individëve dhe tre subjekteve, të cilat u konsideruan “përgjegjëse për abuzime serioze dhe sistematike të të drejtave të njeriut kundër palestinezëve në Bregun Perëndimor”. Në listën e përfshirë në atë kohë ishte edhe Moshe Sharvit, në Luginën e Jordanit, i cili u përmend se kishte kryer “ngacmimi fizik dhe verbal” ndaj këtyre komuniteteve. Raportohet se ky ngacmim ishte përshkallëzuar “që nga tetori i vitit 2023”.
Përpjekjet për një shtytje të ripërtërirë ndaj sanksioneve u penguan më parë nga ish-kryeministri hungarez Viktor Orbán, i cili kërkoi të ruante lidhjet e vendit të tij me Izraelin. Megjithatë, situata ndryshoi me zhvillimet politike në Hungari: Péter Magyar, i cili u betua si kryeministër i Hungarisë të shtunën e kaluar, ka sinjalizuar se do të mbështesë paketat e sanksioneve, të cilat përshkruhen si të mbështetura gjerësisht.
Legjislacioni dhe interpretimet juridike ndërkombëtare i japin një dimension tjetër vendimit të BE-së. Sipas ligjit ndërkombëtar, të gjitha vendbanimet konsiderohen të paligjshme. Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë ka theksuar “praninë e vazhdueshme të shtetit të Izraelit në territorin e pushtuar palestinez” si “të paligjshme”. Paralelisht, Izraeli ka ndërmarrë masa të fundit që synojnë forcimin e kontrollit në zona, duke përfshirë ligjin e pronës, planifikimin dhe licencimin. Këto lëvizje, sipas shqetësimeve të ngritura, duket se bien ndesh me marrëveshjet kryesore të nënshkruara në kuadër të procesit të paqes së Oslos në vitin 1993.
Përtej sanksioneve direkte ndaj kolonëve të dhunshëm, BE-ja po shqyrton edhe mënyra të tjera reagimi ndaj Izraelit. Një prej opsioneve është një ndalim tregtar për produktet me origjinë nga vendbanimet, si dhe tarifa të larta të Bashkimit Evropian për importet që synojnë ta bëjnë një tregti të tillë penguese. Por miratimi i disa prej këtyre masave mund të jetë i vështirë, pasi kërkon ose marrëveshje unanime ose një shumicë të kualifikuar midis shteteve anëtare të BE-së.
Botuar fillimisht në Telegrafi
