Udhëtimet me tren në Bashkimin Evropian kanë shënuar nivele rekord gjatë vitit 2024, por njëkohësisht rrjetet hekurudhore vazhdojnë të shfaqin pabarazi të dukshme mes vendeve anëtare. Teksa gjithnjë e më shumë qytetarë zgjedhin hekurudhat për lëvizje, lind pyetja se cilat shtete po e udhëheqin këtë ringjallje dhe cilat po mbeten në fund të listës.
Të dhënat më të fundit të Eurostat tregojnë se qytetarët e BE-së realizuan gjithsej 8.7 miliardë udhëtime me tren gjatë vitit 2024. Në total, ata përshkuan 444.5 miliardë kilometra pasagjerësh, duke vendosur kështu nivelin më të lartë të regjistruar në vitet e fundit. Kjo ecuri e përgjithshme tregon se transporti hekurudhor po fiton terren dhe po bëhet një element gjithnjë e më i rëndësishëm i mobilitetit në Evropë.
Në këtë panoramë, Gjermania dhe Franca dallohen qartë. Gjermania regjistroi 109.1 miliardë kilometra pasagjerësh, ndërsa Franca arriti në 107.3 miliardë. Këto dy vende mbeten pikat kryesore ku volumi i udhëtimeve me tren ka peshën më të madhe, si për shkak të rrjeteve të zhvilluara, ashtu edhe për intensitetin e lëvizjeve brenda vendit dhe ndërmjet rajoneve.
Pas tyre, Italia renditet si një tjetër treg i rëndësishëm për transportin hekurudhor të pasagjerëve. Gjatë vitit të kaluar, Italia realizoi 55.9 miliardë kilometra pasagjerësh, duke e konfirmuar rolin e saj në sistemin hekurudhor evropian. Edhe pse shifrat e Italisë janë larg atyre të dy vendeve kryesuese, ajo vazhdon të mbetet ndër vendet me performancë të lartë në BE.
Në anën tjetër të spektrit, gjashtë vende të Bashkimit Evropian regjistruan më pak se 1 miliard kilometra pasagjerësh gjatë vitit 2024. Shifrat më të ulëta u vunë re në Lituani dhe Estoni: secili prej këtyre vendeve regjistroi vetëm 0.4 miliardë kilometra pasagjerësh. Kjo tregon se, pavarësisht rritjes së përgjithshme të përdorimit të trenit në BE, kapacitetet dhe përdorimi i rrjeteve hekurudhore nuk janë homogjene.
Gjermania dhe Franca kryesojnë, ndërsa Lituania e Estonia mbyllin listën
Përtej totalit të kilometra pasagjerësh, vlen të theksohet se transporti hekurudhor brenda kufijve kombëtarë mbetet dominues në pothuajse të gjitha shtetet anëtare të BE-së. Në 25 vende të unionit, udhëtimet e brendshme përbënin mbi 90 për qind të totalit të lëvizjes së pasagjerëve me tren gjatë vitit 2024. Me fjalë të tjera, udhëtimi ndërmjet vendeve ende nuk ka arritur peshën e duhur në krahasim me përdorimin e trenit brenda të njëjtit shtet.
Nga kjo prirje e përgjithshme bëjnë përjashtim vetëm Luksemburgu dhe Çekia. Në Luksemburg, transporti kombëtar përfaqëson 63.5 për qind të totalit të udhëtimeve hekurudhore, ndërsa në Çeki kjo shifër arrin në 82.1 për qind. Këto dy vende shfaqin një raport më të larmishëm mes lëvizjeve vendase dhe atyre që lidhen me lidhje më të gjera rajonale.
Ndërkohë, edhe debati për lidhjen e rrjeteve hekurudhore mbetet aktual. Bashkimi Evropian zotëron një nga rrjetet hekurudhore më të dendura në botë, sipas Këshillit Evropian, por të dhënat e Eurostat tregojnë se gjatësia totale e rrjetit hekurudhor në BE është tkurrur me 7.9 për qind gjatë periudhës 1990–2024. Kjo do të thotë se, edhe nëse numri i udhëtimeve rritet, rrjeti fizik nuk ka ndjekur gjithmonë të njëjtën trajektore zhvillimi. Spanja, megjithatë, shënon rritjen më të madhe të rrjetit hekurudhor mes vendeve të BE-së, me një zgjerim prej 12.2 për qind, i lidhur kryesisht me investimet në linjat e dedikuara për trenat me shpejtësi të lartë.
Komisioni Evropian ka nisur edhe një paketë të re masash për të thjeshtuar udhëtimet ndërkufitare me tren në gjithë BE-në. Skema parashikon që pasagjerët të mund të blejnë një biletë të vetme për udhëtime që përfshijnë disa operatorë hekurudhorë, duke kryer të gjithë procesin në një transaksion të vetëm. Kjo pritet të lehtësojë ndjeshëm udhëtimet mes vendeve anëtare dhe të nxisë më tej përdorimin e transportit hekurudhor. Nisma synon gjithashtu të forcojë të drejtat e pasagjerëve hekurudhorë, duke garantuar mbrojtje në rast të humbjes së një lidhjeje treni, edhe kur shërbimet operohen nga kompani të ndryshme hekurudhore.
Botuar fillimisht në Telegrafi