Bantat kriminale në Haiti po e rrisin shtrirjen e dhunës përtej kryeqytetit Port-au-Prince, duke sulmuar zona rurale dhe fshatra të tëra. Raportohet se sulmet kanë çuar në vrasje të civilëve dhe në detyrimin e mijëra njerëzve të braktisin shtëpitë e tyre. Në këtë kontekst, episodi në fshatin Jean-Denis shfaqet si një nga ngjarjet më të rënda të fundit, duke thelluar frikën se vendi po përballet me një krizë të sigurisë gjithnjë e më të pakontrollueshme.
Sipas të dhënave të përmendura në raportim, masakra në Jean-Denis ka lënë të vrarë të paktën 70 persona. Ky sulm është paraqitur si vetëm një pjesë e një vale më të gjerë dhune që po përhapet në të gjithë Haiti. Organizatat ndërkombëtare paralajmërojnë se vendi po hyn në një situatë alarmante, ku shteti duket gjithnjë e më i pafuqishëm përballë grupeve të armatosura që po zgjerojnë kontrollin e tyre.
Në rrëfimet e mbledhura nga banorët, thuhet se natën, kur njerëzit ishin ende në gjumë, filluan të dëgjoheshin të shtëna. “Ishte ora 2 e mëngjesit kur filluan të shtënat me armë. Lagjja rurale në Haiti ishte në gjumë”, përshkruhet në tregimin e publikuar. Atmosfera e qetësisë u ndërpre menjëherë nga goditje të shpejta me armë zjarri, që vinin nga drejtime të ndryshme.
Një prej personave që rrëfen për atë çfarë ndodhi është Merçide Daniel, 45 vjeçe, nënë e katër fëmijëve. Ajo thotë se të shtëna “të shpejta” po vinin nga të gjitha anët dhe se sulmuesit i përkisnin bandës “Gran Grif”. Në përshkrimin e saj, banda erdhi me synimin për të marrë nën kontroll lagjen dhe për ta përdorur atë si bazë të tyre. Këto detaje tregojnë se dhuna nuk ishte e izoluar, por synonte kontroll territorial brenda komuniteteve.
Dhuna e bandave po përhapet edhe në fshatra të largëta
Rritja e sulmeve në zona jashtë qendrës urbane e bën edhe më të vështirë reagimin e autoriteteve dhe e rrit rrezikun për banorët. Në raportim theksohet se bandat kriminale po e shtrijnë veprimin në të gjithë vendin, duke prekur edhe lagje rurale dhe fshatra që deri më tani nuk kishin qenë në qendër të valës së dhunës. Kjo prirje, sipas përshkrimit, shoqërohet me vrasje të civilëve dhe me zhvendosje masive të popullsisë.
Ndërkohë, konteksti i përgjithshëm i krizës së sigurisë në Haiti përshkruhet si një situatë ku grupet e armatosura po fitojnë terren. Organizatat ndërkombëtare paralajmërojnë për një krizë të thellë, ndërsa shteti po shfaqet gjithnjë e më i pafuqishëm përpara këtyre sfidave. Kjo dobësi institucionale, e lidhur me mungesën e kontrollit, i lejon bandat të kryejnë sulme pa pengesa të mjaftueshme dhe të konsolidojnë ndikimin e tyre në vende të reja.
Ngjarja në Jean-Denis, me të paktën 70 të vrarë, konsiderohet si një nga episodet më të rënda brenda kësaj vale dhune. Për banorët, momenti i parë i sulmit ka qenë i menjëhershëm: të shtëna që shpërthyen në orët e para të mëngjesit dhe frika që u përhap shpejt në komunitet. Në këtë mënyrë, dhuna e bandave shndërrohet në një kërcënim të drejtpërdrejtë për jetën e përditshme, duke e kthyer gjetjen e sigurisë në një sfidë për mijëra familje.
Botuar fillimisht në Koha.net