Shtetet e Bashkuara, Britania e Madhe dhe Australia po intensifikojnë bashkëpunimin brenda paktit të sigurisë AUKUS, teksa në Singapor u takuan udhëheqësit e mbrojtjes për të diskutuar planet për “të hapur përshpejtuesin” dhe për të çuar përpara zhvillimin e teknologjive ushtarake të avancuara.
Në takimet që u zhvilluan në kuadër të konferencës Shangri-La, sekretari amerikan i mbrojtjes, Pete Hegseth, si dhe homologët nga Mbretëria e Bashkuar dhe Australia, folën për mënyrat konkrete që paktit t’i jepet ritëm më i shpejtë. Në këtë kontekst, fokusi u zhvendos edhe te automjetet nënujore pa pilot, të cilat pritet të zhvillohen si pjesë e marrëveshjes së mbrojtjes AUKUS.
Një nga elementet kryesore të AUKUS parashikon që Australia të blejë një flotë të re nëndetësesh me energji bërthamore. Qëllimi është që ato të patrullojnë Oqeanin Paqësor, në një përpjekje për t’iu kundërvënë zgjerimit të Kinës në rajon. Ndërkohë, “shtylla e dytë” e marrëveshjes do të synojë bashkëpunimin për zhvillimin e teknologjive të përparuara mbrojtëse, duke përfshirë një sërë fushash që lidhen direkt me përparësitë detare dhe aftësitë teknologjike.
Sipas planit të komunikumuar nga palët, bashkëpunimi i “shtyllës së dytë” përfshin informatikën kuantike, si dhe zhvillimin e teknologjive si nëndetësja, hipersonikja, inteligjenca artificiale dhe teknologjia kibernetike. Këto drejtime kanë për qëllim të rrisin aftësitë e vendeve pjesëmarrëse, ndërsa në rajon vijon rritja e tensioneve dhe e interesit strategjik, veçanërisht në hapësirat Indo-Paqësor.
AUKUS synon dronë nënujorë pa pilot për të forcuar avantazhin detar
Gjatë qëndrimit pranë Sekretarit të Mbrojtjes të Mbretërisë së Bashkuar, John Healey, dhe ministrit australian të mbrojtjes, Richard Marles, zoti Pete Hegseth tha se anijet e reja pa pilot do të rrisin fuqinë e paktit. Ai e lidh këtë me një projekt “qendror” që do të sjellë mjete të shumta funksionale, duke u fokusuar te automatizimi dhe fleksibiliteti operacional në mjedise nënujore.
“Projekti kryesor do të ofrojë një sërë ngarkesash shumë-misionare UUV (mjete nënujore pa ekuipazh) shumë të adaptueshme, të projektuara për të mbështetur operacionet nënujore dhe për të ruajtur avantazhin tonë kolektiv në fushën detare”, tha Hegseth. Në këtë mënyrë, pavarësisht se bëhet fjalë për sisteme pa pilot, objektivi është që ato të integrohen në mënyrë që të rrisin kapacitetet e përbashkëta të tri vendeve në skenarë të ndryshëm.
John Healey, nga ana e tij, vuri theksin te roli i UUV-ve në aftësinë e tri shteteve për t’iu përgjigjur kërcënimeve. Ai përmendi si shembull kundërshtarët që synojnë kabllot dhe tubacionet nënujore, një element kyç për infrastrukturën dhe sigurinë në det. Healey tha se kjo do t’u japë forcave të vendeve “teknologjitë më të përparuara të fushëbetejës”, pasi së bashku pritet të prodhojnë një gamë sensorësh dhe sistemesh armësh të teknologjisë së fundit për dronë nëndetësorë.
Healey shtoi gjithashtu se në AUKUS, për një kohë të gjatë, “folëm shumë dhe dhamë shumë pak”, duke lënë të kuptohet se tani pritet të ketë më shumë lëvizje drejt rezultateve konkrete. Ndërkaq, AUKUS është formuar nga të tre vendet në vitin 2021 dhe është pjesë e përpjekjeve të tyre për t’iu kundërvënë fuqisë në rritje të Kinës në rajonin Indo-Paqësor. Kina e ka quajtur paktin AUKUS të rrezikshëm dhe ka paralajmëruar se mund të nxisë një garë rajonale armatimesh.
Në këtë linjë, fokusi te automjetet nënujore pa pilot dhe teknologjitë e avancuara mbrojtëse sinjalizon një përpjekje për ta kthyer bashkëpunimin në projekte me ritëm më të shpejtë, duke nisur nga mjete që mund të mbështesin operacione nënujore dhe të rrisin sigurinë në asete kritike, si kabllot dhe tubacionet nën ujë. Ndërsa palët vazhdojnë të punojnë për të “hapur përshpejtuesin”, diskursi i konferencës Shangri-La e vendosi zhvillimin e UUV-ve si një komponent të rëndësishëm të hapave të ardhshëm në kuadër të AUKUS.
Botuar fillimisht në Bota Sot