Një studim i ri sugjeron se angazhimi në art dhe kulturë mund të ketë një ndikim të drejtpërdrejtë në mënyrën si trupi plaket biologjikisht. Ideja nuk lidhet vetëm me një qasje të re, por me një fakt që studiuesit e krahasojnë me efektet e aktivitetit fizik: sa më shumë të përfshihen njerëzit në aktivitete artistike dhe kulturore, aq më i ngadalshëm mund të jetë procesi i plakjes në nivel biologjik.
Gjatë viteve të fundit, rekomandimet për një jetë më të gjatë janë përqendruar kryesisht te dy shtylla: ushqimi i shëndetshëm dhe ushtrimet fizike. Por rezultatet e hulumtimit tregojnë se ka edhe një faktor tjetër që mund të ndikojë në shëndet dhe “rini” biologjike. Sipas të dhënave të analizuara, arti dhe kultura nuk janë thjesht aktivitete për kohën e lirë, por mund të lidhen me procese të brendshme të organizmit.
Studimi u drejtua nga studiuesja Daisy Fancourt nga University College në Londër, së bashku me ekipin e saj. Ata analizuan të dhëna nga mijëra persona, duke përfshirë si ata që angazhohen shumë në art, ashtu edhe ata që raportojnë se kanë pothuajse asnjë kontakt me këtë fushë. Në qendër të vlerësimit ishte “plakja biologjike” – një mënyrë se si trupi ndryshon me kalimin e kohës, jo domosdoshmërisht e njëjtë për të gjithë.
Fancourt thekson se në këtë studim u vërejt një lidhje konkrete mes angazhimit në art dhe ritmit të plakjes. Ajo tha se angazhimi në art lidhej me një normë 4% më të ngadaltë të plakjes. Në interpretimin që doli nga analiza, kjo do të thoshte se njerëzit mund të ishin biologjikisht rreth një vit më të rinj nëse angazhoheshin rregullisht me art.
Angazhimi në art mund të ngadalësojë plakjen, si aktiviteti fizik
Sipas studiueses, ky efekt ishte pothuajse i njëjtë me atë që vërehet te aktiviteti fizik. Me fjalë të tjera, arti nuk shfaqet vetëm si një element “simbolik” apo si një këndvështrim pozitiv për mirëqenien, por si një faktor që lidhet me ndryshime biologjike të matshme. Kjo është arsyeja pse studiuesit e lidhën gjetjen me atë që tashmë njihet nga literatura për ndikimin e ushtrimeve në proceset e brendshme të trupit.
Një nga rezultatet kryesore të raportuara në studim është se përfitimet duket se vlejnë në mënyra të ndryshme. Hulumtimi tregon se efekti lidhet si për njerëzit që krijojnë art – për shembull vallëzimi, këndimi apo piktura – ashtu edhe për ata që thjesht konsumojnë kulturë. Në këtë rast përfshihen pjesëmarrësit që shkojnë në koncerte, në teatër apo në muze. Pra, sipas të dhënave të studimit, nuk është e nevojshme të jesh “artist” në kuptimin tradicional; edhe përfshirja e rregullt në aktivitetet kulturore duket se ka rëndësi.
Studimi, i publikuar në Innovation in Aging, ka sjellë vëmendje edhe nga emra të njohur në fushën e matjes së moshës biologjike. Shkencëtari Steven Horvath, nga Universiti i Californias, në Los Angeles, i njohur si krijuesi i “orës epigjenetike”, tha se rezultatet e studimit e surprizuan. Ai shprehu se ishte i befasuar nga fakti që angazhimi në art mund të ketë efekte të krahasueshme me aktivitetin fizik.
Horvath shpjegoi se “ora epigjenetike” është një metodë që përdoret për të matur moshën biologjike të njeriut përmes ndryshimeve në ADN. Në këtë kuadër, ai bëri një dallim të qartë mes moshës kronologjike – moshës reale sipas certifikatës së lindjes – dhe mënyrës sesi njerëzit plaken biologjikisht. Sipas tij, ritmi i plakjes nuk është i njëjtë për të gjithë, ndërsa studime si ky i japin rëndësi mundësisë që faktorë të përditshëm të ndikojnë në këtë proces. Ai tha edhe se, për të, kjo i jep fushës së orës epigjenetike një horizont të ri.
Botuar fillimisht në Koha.net
