Një organizëm i vogël detar që jeton në ujërat e akullta të Antarktidës po tërheq vëmendjen e shkencëtarëve për një arsye që lidhet drejtpërdrejt me shëndetin: mundësinë e krijimit të një trajtimi të ri kundër melanomës, e njohur si forma më vdekjeprurëse e kancerit të lëkurës. Studiuesit po shqyrtojnë rolin e toksinave të prodhuara nga ascidiet, të njohura ndryshe edhe si “sea squirts”, në shkatërrimin e qelizave kancerogjene.
Sipas të dhënave të publikuara, studiues nga Universiteti i Floridës kanë vënë re se toksinat e prodhuara nga këto organizma detarë kanë vepruar kundër qelizave të melanomës te minjtë laboratorikë. Gjetja kryesore është se toksina ka arritur të godasë qelizat kanceroze pa u shkaktuar dëm vetë minjve, çka për studiuesit shënon një hap të rëndësishëm në drejtim të një ilaçi potencial.
Toksinat e “sea squirts” shkatërrojnë qelizat e melanomës te minjtë
Profesori i kimisë Bill Baker e ka përshkruar si një lajm të mirë faktin që toksina nuk i vrau minjtë, por shkatërroi kancerin e tyre. Ai ka argumentuar se kjo tregon potencial për t’u përdorur si bazë e një trajtimi. Në këtë fazë të punës, megjithatë, ende ka nevojë për prova të mëtejshme, duke kërkuar sasi më të mëdha të substancës që të mund të zhvillohen studime shtesë te kafshët.
Baker ka theksuar se rruga drejt një ilaçi të miratuar është e gjatë dhe kërkon shumë faza testimi. Edhe kur rezultatet në laborator duken premtuese, zakonisht vjen një seri hapash që kontrollojnë efektet, sigurinë dhe dozimin, përpara se të mendohet për testime te njerëzit. Në logjikën e këtij procesi, gjetjet nga këto studime te minjtë janë vetëm fillimi i një pune më të gjerë eksperimentale.
Një element tjetër i rëndësishëm lidhet me mënyrën se si shkencëtarët e kanë afruar këtë fushë drejt rezultateve të tyre. Sipas Baker, një ekspeditë gjashtëjavore në Antarktidë u ka dhënë studiuesve njohuri të reja për mënyrën sesi bakteret që prodhojnë këto toksina jetojnë brenda organizmave detarë. Kjo ka rëndësi, sepse të kuptuarit e mekanizmit biologjik ndihmon në zhvillimin më të saktë të një trajtimi dhe në hartimin e mënyrës së prodhimit në shkallë më të madhe.
Por, përtej shkencës së mekanizmit, ekziston edhe një sfidë praktike: sigurimi i sasive të mjaftueshme të toksinës. Baker ka shpjeguar se nga një grumbull ascidiesh sa madhësia e një topi basketbolli, mund të merret vetëm një pjesë shumë e vogël e lëndës. Kjo do të thotë se mbledhja nga Antarktida nuk mund të jetë zgjidhja kryesore, sepse grumbullimi i sasive më të mëdha do të dëmtonte ekosistemin. Prandaj, për studiuesit mbetet detyrë të gjejnë një mënyrë që toksina të prodhohet në laborator.
Bill Baker ka shtuar gjithashtu se më shumë se gjysma e ilaçeve të miratuara nga autoritetet shëndetësore kanë origjinë nga substanca natyrore. Në këtë kontekst, studimi mbi ascidiet e Antarktidës shihet si një shembull ku natyra mund të shërbejë si pikënisje për kërkime farmaceutike. Ndërkohë që puna vazhdon, qëllimi mbetet i qartë: të kuptohet më mirë potenciali i këtyre toksinave, të rriten sasitë për prova të mëtejshme dhe të vlerësohet nëse trajtimi mund të kalojë drejt testimeve më të avancuara.
Botuar fillimisht në Koha.net