Ambasadori amerikan në Kombet e Bashkuara ka hedhur dyshime mbi një pretendim iranian se Teherani “ka gabuar” duke synuar anijet në Ngushticën e Hormuzit këtë javë. Akuzat dhe kundërakuzat e ndërsjella kanë shërbyer si një përshkallëzim që, siç është raportuar, e ka shtyrë edhe presidentin amerikan Donald Trump të shpallë armëpushimin “të anuluar”.
Një zyrtar amerikan ka deklaruar të premten se Irani, në komunikimet me Uashingtonin, ka pranuar se sulmet në fillim të javës “ishin një gabim”. Teza e paraqitur nga pala amerikane vjen si kundërpeshë ndaj asaj që është thënë nga ana e Teheranit, në një moment kur tensionet në një nga korridoret më të rëndësishëm detarë në botë kanë qenë në qendër të shqetësimeve ndërkombëtare.
Mike Waltz, i cili është shprehur në ABC, ka reaguar duke ngritur pikëpyetje të drejtpërdrejta mbi logjikën e pranimit të gabimit. Ai ka vënë në dyshim idenë se, nëse ngjarjet kanë qenë rezultat i një gabimi operacional, përse strukturat përgjegjëse nuk do të përballeshin me pasoja. “A duhet të besojmë se disa oficerë të rinj po bëhen të pabindur dhe po qëllojnë mbi anijet, por megjithatë nuk përballen me pasoja nga një entitet i bazuar në hierarki diktatoriale si IRGC? Nuk e besoj”, ka thënë Waltz.
Në këtë linjë, Waltz ka sugjeruar se narrativa e “gabimit” nuk shpjegon qartë se si do të ishte e mundur që sulmet ndaj anijeve të ndodhnin pa përgjegjësi dhe pa reflektuar mbi mekanizmat e brendshëm të kontrollit. Edhe pse ai ka pranuar se udhëheqja iraniane është “jashtëzakonisht e vështirë për t’u përballur”, komentet e tij përqendrohen te besueshmëria e versionit të paraqitur në dialogun mes dy palëve.
Dialogu teknik vazhdon, por dyshimet amerikane mbeten
Pavarësisht tensioneve dhe përplasjes së deklaratave, Waltz ka bërë të ditur se bisedimet teknike midis dy palëve vazhdojnë. Kjo do të thotë se, paralelisht me retorikën e ashpër publike, ekziston një proces komunikimi që synon sqarime dhe të paktën pjesërisht menaxhim të situatës.
Ai ka shtuar se “ajo që po bën Irani është në shkelje të ligjit ndërkombëtar”. Sipas tij, pavarësisht se palët mund të jenë në një konflikt, nuk lejohet që të fillosh të qëllosh “në të gjitha drejtimet”, ndërkohë që objektet përfshijnë anije civile dhe infrastrukturë civile. Waltz ka theksuar gjithashtu se përfshihet hedhja e minave dhe veprime që ndikojnë në rrugë ujore ndërkombëtare. Në këtë kontekst, ai ka përdorur edhe një formulim ku përmendet se Irani po vepron “si regjimi i papërgjegjshëm gjenocidal që shumë e kanë akuzuar gjithmonë (Iranin) se është”.
Ndërkohë, në sfond të përshkallëzimit diplomatik dhe ushtarak, fakti që Trump ka shpallur armëpushimin “të anuluar” tregon peshën që po i jepet situatës. Përplasja mes narrativës iraniane dhe dyshimeve amerikane ka krijuar një hendek të gjerë mes asaj që është pretenduar se ka ndodhur në fillim të javës dhe asaj që po vlerësohet tani si rrezik i vazhdueshëm në një hapësirë kyçe detare.
Ndërkohë që bisedimet teknike mbeten në zhvillim, mesazhi i dhënë nga Mike Waltz në intervistën e tij sugjeron se Uashingtoni nuk po e konsideron të mbyllur çështjen vetëm me pranimin e një gabimi. Përkundrazi, ai ka kërkuar përgjigje mbi përgjegjësinë dhe mbi mënyrën se si mekanizmat e brendshëm të vendimmarrjes lidhen me veprimet në terren, veçanërisht kur bëhet fjalë për sulme ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit.
Botuar fillimisht në Telegrafi