Aksionet e kompanive të inteligjencës artificiale kanë rënë ndjeshëm në tregjet globale të hënën, pasi drejtues të disa prej lojtarëve kryesorë në industrinë e AI paralajmëruan për rreziqet që mund të sjellë zhvillimi shumë i shpejtë i teknologjisë. Lëvizja e investitorëve tregon se shqetësimet po përkthehen shpejt në çmimet e aktiveve, veçanërisht në sektorët që kanë përfituar më shumë nga “bumi” i fundit.
Paralajmërimet kanë rritur pasigurinë te investitorët për miliarda dollarët që po derdhen në inteligjencën artificiale. Këto investime kanë ndihmuar në shtyrjen e tregjeve drejt niveleve rekord, por tani po shfaqen dyshime se sa nga ky progres është i qëndrueshëm në afat të gjatë. Në qendër të shqetësimeve është ritmi i zhvillimit dhe rreziqet që lidhen me keqpërdorimin e teknologjisë.
Një nga zërat kryesorë ishte Dario Amodei, drejtori ekzekutiv i Anthropic, i cili bëri thirrje që kompanitë e AI të ngadalësojnë ritmin e zhvillimit të modeleve të tyre. Amodei e lidhi këtë me shqetësime në rritje për mundësinë e keqpërdorimit të inteligjencës artificiale, një çështje që ka qenë e diskutuar prej kohësh, por që duket se ka marrë peshë të re në treg.
Qëndrimi i Amodeit u mbështet edhe nga Elon Musk, drejtues i xAI, si dhe nga Sam Altman, drejtor ekzekutiv i OpenAI. Kjo lëvizje e përbashkët e drejtuesve të industrisë ka ndikuar menjëherë në perceptimin e investitorëve. Në këtë klimë, kontratat e së ardhmes në tregun që ndjek Nasdaqun në Wall Street ranë me rreth 1.9%, duke sinjalizuar një reagim të shpejtë ndaj të rejave.
Ngadalësimi i AI rrit presionin mbi aksionet në bursë
Reagimi u pa më qartë te kompanitë e çipave, të cilat kanë qenë ndër fituesit kryesorë gjatë rritjes së investimeve në inteligjencën artificiale. Aksionet e Nvidia ranë rreth 3%. Ndërkohë, SpaceX, në pronësi të Elon Musk, ra me 2.6%. Përveç tyre, gjigantët e teknologjisë Meta dhe Amazon regjistruan rënie më shumë se 1.4% secila, duke e zgjeruar efektin përtej kompanive që lidhen drejtpërdrejt me harduerin.
Rënia nuk u kufizua vetëm në Shtetet e Bashkuara. Në Evropë, indeksi i kompanive teknologjike evropiane ra rreth 2.5%. Një ndikim i veçantë u shënua nga rënia e kompanisë së pajisjeve për prodhimin e çipave ASML, aksionet e së cilës ranë me 5.8%. Kjo tregon se tregu po e lidh ngadalësimin e zhvillimit të AI edhe me pritjet për zinxhirët e furnizimit dhe kërkesën e ardhshme për kapacitete teknike.
Edhe në Azi, lëvizjet në bursë reflektuan pasigurinë. SoftBank, një nga investitorët e rëndësishëm të OpenAI-it, ra deri në 13.2%. Taiwan Semiconductor Manufacturing Company humbi rreth 1.2%, ndërsa SK Hynix ra me 6.3%. Përtej çmimit të aksioneve, debati po zhvendoset te ndikimi i mundshëm i ngadalësimit në të gjithë ekosistemin, nga investimet te infrastruktura.
Shqetësimet nuk lidhen vetëm me ritmin e zhvillimit teknologjik. Investitorët po përballen edhe me pyetjen se çfarë do të ndodhë me infrastrukturën e kushtueshme të ndërtuar për të mbështetur zgjerimin e inteligjencës artificiale, nëse kërkesa për kapacitete kompjuterike dhe të ardhurat nuk rriten sipas pritjeve. Paralelisht, Morgan Stanley ka parashikuar se shpenzimet globale për inteligjencën artificiale mund të tejkalojnë 1.2 trilionë dollarë deri në vitin 2027, një shifër që e mban sektorin në qendër të vëmendjes, edhe ndërsa rritet presioni.
Sam Altman ka deklaruar se rreziqet që inteligjenca artificiale mund të paraqesë për ekzistencën njerëzore janë “të papranueshme”. Në Shtetet e Bashkuara, disa ligjvënës kanë kërkuar rregulla të reja për zhvillimin e AI. Megjithatë, presidenti Donald Trump ka kritikuar skeptikët e teknologjisë, duke argumentuar se Shtetet e Bashkuara duhet të ruajnë lidershipin global në këtë industri. Në këtë mënyrë, edhe debati rreth rregullimit dhe ritmit të zhvillimit po ndikon në mënyrë të drejtpërdrejtë te pritshmëritë e tregut.
Botuar fillimisht në Koha.net
