Beteja mes rivalëve të vjetër në botën e inteligjencës artificiale po bëhet gjithnjë e më intensive. Elon Musk humb betejën ligjore me OpenAI”>Sam Altman dhe Dario Amodei, dy drejtuesit që qëndrojnë pas OpenAI dhe Anthropic, po shtyjnë secili kompaninë e vet drejt tregjeve financiare, teksa synimi i përbashkët është i njëjti: të mbledhin kapital të ri dhe t’ia kalojnë njëri-tjetrit në zhvillimin e “super-IA”.
Si në një histori të shkruar për ekran, lëvizjet e fundit duken se përkojnë me kohën më të favorshme. Tregjet e aksioneve po ecin në një valë pozitive dhe inteligjenca artificiale është tema kryesore në financë. Në këtë kontekst, Anthropic, sipas vlerësimeve të qarkulluara, vlerësohet në 965 miliardë dollarë, ndërsa OpenAI në 852 miliardë dollarë. Një ofertë fillestare publike në bursë mund t’i çojë të dyja firmat në një nivel ku vlerësohen si kompani me më shumë se 1 bilion dollarë.
Për të kuptuar peshën e këtij objektivi, mjafton të shihet se vetëm disa emra dominues në treg kanë kaluar kufirin e 1 bilion dollarëve, si Nvidia, Apple, Alphabet, Amazon, Meta dhe Tesla. Ndërkaq, si krahasim i mëtejshëm, Siemens—aktualisht kompania më e madhe në Gjermani—vlerësohet në rreth 230 miliardë dollarë në bursë. Me këto shifra në sfond, gara mes dy kompanive të IA-së shihet si një përpjekje për të hyrë në elitën e korporatave më të mëdha botërore.
IPO-të e afërta mund të përshpejtojnë garën e super-IA
Por paratë që priten nga një IPO nuk janë thjesht një bonus financiar. Ato synojnë të mbajnë ritmin e një industrie që kërkon investime të vazhdueshme në infrastrukturë. Firma kërkimore Gartner vlerëson se shpenzimet globale për inteligjencën artificiale do të vazhdojnë të rriten fuqishëm. Zëri më i madh i shpenzimeve lidhet me ofrimin e infrastrukturës së IA-së: ndërtimin dhe marrjen me qira të qendrave të mëdha të të dhënave, ku vendoset fuqia kompjuterike që i duhet modeleve për të punuar.
Derisa të dyja kompanitë po afrohen me skenën publike, investimet e deritanishme janë bërë kryesisht përmes raundeve financimi në faza të hershme. Në këtë mënyrë, kompani ose fonde investojnë në start-up-e me pritshmëri se do të rriten dhe do të fitojnë terren në treg. Harrison Rolfes, analist në PitchBook, vlerëson se OpenAI ka mbledhur tashmë 185,9 miliardë dollarë që nga themelimi, ndërsa Anthropic është pak më pas me 126,8 miliardë dollarë. Pikërisht këto shifra, sipas shumë analizave financiare, janë një nga arsyet pse Anthropic shihet me shanse më të mëdha në bursë.
Në argumentimin që i jepet këtij vlerësimi, përmendet edhe diferenca e të ardhurave të parashikuara. Harrison Rolfes shkruan se Anthropic ka “arsyet më të forta” për të dalë në bursë, dhe shton se numrat bindin: me të ardhura të parashikuara prej 47 miliardë dollarësh këtë vit, kompania do të fitojë dukshëm më shumë se OpenAI, e cila pritet të jetë në nivelin e 30 miliardë dollarëve. Kjo, sipas të njëjtit vlerësim, ndodh edhe pse Anthropic ka mbledhur më pak kapital në total.
Një element tjetër i përmendur lidhet me klientelën dhe mënyrën e fitimit. Rolfes thekson se Anthropic synon kryesisht bizneset: më shumë se 1.000 kompani po shpenzojnë secila mbi një milion dollarë në vit për Anthropic. OpenAI, nga ana tjetër, dominon më shumë tregun e konsumatorëve përmes ChatGPT: kompania ka mbi 900 milionë përdorues javorë. Por problemi, sipas analizës, është monetizimi i një baze të madhe përdoruesish që e përdor shërbimin falas. Pedro Domingos, profesor në pension i shkencës kompjuterike dhe inxhinierisë në Universitetin e Uashingtonit, e mbështet këtë argument. Ai thotë se pjesa më e madhe e të ardhurave ka gjasa të vijë nga shërbimet për sipërmarrjet, edhe pse situata mund të ndryshojë shpejt. Në raporte të tjera thuhet se Anthropic ka më shumë kërkesa, por më pak fuqi përpunuese, ndërsa një skenar i mundshëm do të ishte marrja me qira e kapacitetit nga një kompani tek tjetra. Megjithatë, theksohet se dy firmat nuk e shohin njëra-tjetrën si partnere të lehta në këtë drejtim.
Aktualisht, të dyja kompanitë kryesisht marrin me qira fuqi përpunuese nga korporata të mëdha: OpenAI nga Microsoft, i cili zotëron një pjesë të kapitalit të kompanisë, ndërsa Anthropic nga Amazon dhe, së fundmi, nga qendra e të dhënave Colossus e Elon Musk-ut. Ndërkohë, gara nuk zhvillohet vetëm në treg—ajo ka edhe dimensionin e betejës mes dy “egove” dhe vizioneve të ndryshme.
Në vitin 2021, Dario Amodei u largua nga OpenAI pasi nuk ishte më dakord me drejtimin që po merrte kompania nën udhëheqjen e Sam Altman-it: ai përmendi një fokus shumë të madh te paratë dhe një fokus të vogël te përgjegjësia. Pas kësaj, Amodei u pozicionua kryesisht si paralajmërues. Ai ka bërë thirrje për një rregullim të qartë të inteligjencës artificiale, për të parandaluar rreziqet. Gjithashtu, janë përmendur “vijat e kuqe” të tij me ushtrinë amerikane: asnjë përdorim i Claude për mbikëqyrje masive dhe sisteme automatike armësh. Pentagoni më pas e klasifikoi Anthropic si një “rrezik për sigurinë e zinxhirit të furnizimit”, një masë drastike që zakonisht lidhet vetëm me kompani të huaja.
Sam Altman duket se po synon të mbushë këtë boshllëk: në të ardhmen, softueri i OpenAI duhet të përdoret nga Pentagoni. Në këtë garë, kompania e Altman-it po merr gjithnjë e më shumë rolin e “keqbërësit”. Përpjekjet për dalje në bursë kanë hyrë në fazën e lëvizjeve konkrete: Amodei, së fundmi, i bëri thirrje komunitetit të inteligjencës artificiale të ndalojë zhvillimin, ndërsa vetëm disa ditë më parë kishte depozituar dokumente në SEC, rregullatorin e tregjeve financiare, në përgatitje të një oferte fillestare. Zhvilluesit e Claude, të lidhur me Anthropic, arritën të lëviznin më shpejt se krijuesit e ChatGPT, të cilët njoftuan mbërritjen në Wall Street dhe depozituan dokumentet përkatëse një javë më vonë.
Botuar fillimisht në Bota Sot
