Me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Rinisë, organizatat “HERA të Rinjtë” dhe iniciativa “Gjuaje zarin!” zhvilluan një aksion gueril në Shkup. Qëllimi i aktivitetit ishte të ngrejë alarmin për praninë gjithnjë e më të madhe të bixhozit dhe basteve te të rinjtë, si dhe për mënyrën si këto praktika po shihen gjithnjë e më shumë si diçka normale.
Aksioni u zhvillua në një moment kur shqetësimi për ndikimin e bixhozit te moshat e reja po bëhet më i dukshëm. Aktivistët theksuan se fenomeni nuk po kufizohet vetëm te të rriturit, por po shfaqet edhe te një grupmoshë më e ndjeshme. Pikërisht për këtë arsye, mesazhi kryesor i eventit ishte parandalimi dhe ndërgjegjësimi, sidomos te ata që janë ende në shkollë.
Vëmendje e veçantë i është kushtuar të dhënave për nxënësit më të rinj. Në informacionin e publikuar në kuadër të ESPAD 2024, rezulton se një pjesë e konsiderueshme e nxënësve 15-16 vjeç në Maqedoninë e Veriut kanë bërë të paktën një bast. Kjo është një shenjë e fortë se bixhozi po prek edhe moshat që janë në faza të hershme të formimit.
Gjatë aksionit në Shkup, organizatorët e lidhën ndërgjegjësimin me nevojën për të kuptuar si po ndodh “normalizimi” i basteve. Kur bixhozi shfaqet gjithnjë e më shumë në hapësirën ku të rinjtë kalojnë kohë, rreziku rritet: rritet kurioziteti, ulet kufiri psikologjik dhe bëhet më e lehtë që bastet të shihen si argëtim i zakonshëm.
ESPAD 2024: bixhozi prek edhe nxënësit 15-16 vjeç
Raportimi i ESPAD 2024 tregon se “një në katër” nxënës të moshës 15-16 vjeç në Maqedoninë e Veriut ka bërë bast. Kjo shifër, e përmendur në materialin e publikuar në lidhje me temën e Ditës Ndërkombëtare të Rinisë, e bën problemin edhe më urgjent. Kur treguesi lidhet me adoleshentët, pasojat mund të jenë afatgjata, si në aspektin e marrëdhënies me paratë, ashtu edhe në zhvillimin e zakoneve të rrezikshme.
Organizata “HERA të Rinjtë” dhe iniciativa “Gjuaje zarin!” e formësuan aksionin si një reagim publik të drejtpërdrejtë. Duke e paraqitur çështjen në mënyrë të dukshme në Shkup, ata synuan të tërheqin vëmendjen tek familjet, edukatorët dhe vetë të rinjtë. Mesazhi i ngritur lidhet me nevojën për kontroll, informim dhe parandalim, në mënyrë që bastet të mos kthehen në “pjesë të rutinës” për të rinjtë.
Në qendër të shqetësimit është fakti që të dhënat shprehin rritje te sjelljet e përfshirjes në bixhoz te grupmoshat më të reja. Për organizatorët, kjo do të thotë se ndërgjegjësimi nuk duhet të trajtohet si çështje e largët, por si prioritet i menjëhershëm. Aksioni në Shkup, i lidhur me Ditën Ndërkombëtare të Rinisë, synon të jetë një sinjal që problematikat e basteve duhet të adresohen më herët, para se të thellohen.
“Gjuaje zarin!” dhe “HERA të Rinjtë” vijojnë me aktivizmin e tyre në fushën e të rinjve, duke e vendosur theksin te parandalimi. Në një periudhë kur vërehet normalizim i rritur i bixhozit dhe basteve, sidomos te të rinjtë, çdo hap ndërgjegjësues merr rëndësi. Materiali i referuar në ESPAD 2024, me treguesin se një në katër nxënës 15-16 vjeç ka bërë bast, e forcon mesazhin se veprimet sensibilizuese duhet të jenë konkrete dhe të vazhdueshme.
Botuar fillimisht në Albeu