Një përçarje gjithnjë e më e thellë mes SHBA-së dhe Evropës për të ardhmen e Bosnje dhe Hercegovinës është bërë e dukshme pas një mosmarrëveshjeje lidhur me emërimin e një posti të lartë ndërkombëtar. Shtetet e Bashkuara kanë lëshuar një paralajmërim të drejtpërdrejtë se mund të rishqyrtojnë rolin e tyre në ruajtjen e paqes, ndërsa procesi i përzgjedhjes së një përfaqësuesi të ri po ngec.
Komunikimi vjen nga Ambasada amerikane në Sarajevë. Paralajmërimi u bë pasi shtetet evropiane nuk pranuan të mbështesin kandidatin e preferuar nga SHBA-ja për të marrë detyrën e përfaqësuesit të ri të lartë të komunitetit ndërkombëtar. Tensioni u shfaq gjatë një takimi të kësaj jave në Sarajevë të Këshillit për Zbatimin e Paqes (PIC), organizëm shumëkombësh përgjegjës për mbikëqyrjen e zbatimit të Marrëveshjes së Paqes së Dejtonit të vitit 1995.
Gjatë mbledhjes, Washingtoni mbështeti diplomatin italian Antonio Zanardi Landi. Në anën tjetër, Britania e Madhe, Franca, Gjermania dhe shumica e vendeve evropiane mbështetën dërguesin francez për Ballkanin Perëndimor, René Troccaz. Përplasja mes dy linjave politike e ka bërë edhe më të vështirë arritjen e një marrëveshjeje të përbashkët në PIC, duke e çuar situatën drejt një ngërçi.
SHBA: hezitimi evropian po e shtyn drejt rishqyrtimit të rolit
Në një postim në X, Ambasada e SHBA-së në Sarajevë shpjegoi se Shtetet e Bashkuara janë duke marrë parasysh dështimin e evropianëve për të arritur konsensus rreth një kandidati evropian. Sipas mesazhit, SHBA-ja u shpreh se është e zhgënjyer që këto ndasi kanë penguar PIC-in të përmbushë detyrën e tij për të zgjedhur një përfaqësues të ri të lartë. Në postim theksohet se pavendosmëria evropiane dhe heqja dorë e PIC-it nga përgjegjësia e tij ndaj Bosnjë-Hercegovinës po e detyrojnë Uashingtonin të rishqyrtojë rolin e saj në praninë aktuale ndërkombëtare.
Ndërkohë, SHBA-ja nuk ka më një prani të konsiderueshme ushtarake në Bosnjë. Aktualisht në terren ndodhet një forcë e vogël paqeruajtëse e Bashkimit Evropian. Megjithatë, Uashingtoni ka vazhduar të ruajë ndikim përmes dy kanaleve kryesore: përfshirjes në PIC dhe marrëdhënieve dypalëshe me aktorë të ndryshëm në rajon. Pikërisht këto lidhje dhe mekanizma janë në qendër të paralajmërimit, pasi procesi i emërimit të përfaqësuesit të lartë ka mbetur pa konsensus.
Procesi pritet të rifillojë me synimin për të arritur një marrëveshje për postin e përfaqësuesit të lartë në fund të këtij muaji. Në skenarin e ri, thuhet se mund të dalin kandidatë kompromisi, ndërsa grupi i PIC-it përpiqet të shmangë zgjatjen e mëtejshme të mosmarrëveshjeve. Gjatë kohës që tensionet mbeten, një zyrtar evropian ka ngritur idenë se rajoni mund të përfitonte nëse SHBA-ja do të zvogëlonte rolin e saj—një sugjerim i lidhur me dyshimet në rritje për motivet e administratës Trump.
Në të njëjtën linjë, artikulohet se vitin e kaluar Washingtoni hoqi sanksionet ndaj Milorad Dodikut, liderit separatist serb i mbështetur nga Moska. Ky vendim u raportua se u mor pas një fushate lobimi në Uashington, e cila dyshohet se ka kushtuar disa miliona dollarë. Paralelisht, SHBA-ja ka ushtruar presion edhe ndaj përfaqësuesit të lartë në largim, Christian Schmid, duke e lidhur presionin me dinamikat e qeverisjes dhe të zbatimit të marrëveshjeve në Bosnjë-Hercegovinë.
Botuar fillimisht në Koha.net
