Franca ka shprehur interes për t’iu bashkuar një programi të ri raketash me rreze të gjatë, i zhvilluar nga Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar. Lëvizja vjen pas sinjalizimeve se tre vendet pritet të hyjnë në bisedime trepalëshe në fillim të muajit qershor, ndërsa projekti shihet si pjesë e një dialogu më të gjerë franko-gjerman për bashkëpunim në fushën e mbrojtjes.
Sipas raportimeve, ky program lidhet me objektivin e “sulmit me precizion të thellë”, një qasje që synon rritjen e aftësive për goditje në thellësi të territorit të largët. Konkretisht, marrëveshja po ndërtohet në bazë të një kuadri ekzistues të mbrojtjes, me emrin “Trinity House”, ku Britania dhe Gjermania e kanë nisur punën gjatë vitit 2024.
Qendra e iniciativës është zhvillimi i një familjeje raketash të avancuara, me bazë tokësore. Në plan është që këto armë të kenë rreze veprimi mbi 2,000 kilometra dhe të jenë të afta të godasin objektiva ushtarake thellë në territorin rus. Kjo e vendos projektin në një nivel tjetër nga raketat konvencionale që përdoren zakonisht në Evropë, duke synuar aftësi më të mëdha operacionale për goditje të largëta.
Një arsye e rëndësishme që ky projekt po fiton peshë është dinamika e zhvillimeve ushtarake në kontinent. Raportimet theksojnë se aktualisht vendet evropiane zotërojnë kryesisht raketa konvencionale me rreze deri në rreth 300 kilometra, të cilat lëshohen kryesisht nga ajri ose deti. Për goditje më larg, këto platforma detyrohen të hyjnë në zona më të rrezikuara, duke e rritur ekspozimin ndaj kërcënimeve.
Analistët e lidhin nxitjen për kapacitete të ngjashme me rreze të mëdha me përdorimin e gjerë të raketave tokësore nga Rusia në Ukrainë dhe, po ashtu, me vendosjen e tyre në Kaliningrad. Në këtë mënyrë, vendet evropiane kanë filluar të shohin më seriozisht zhvillimin e sistemeve parandaluese që të minimizojnë nevojën për të hyrë në distanca të afërta, kur synohet goditja në thellësi.
Programi “Trinity House” synon raketa stealth e hipersonike me rreze mbi 2,000 kilometra
Pjesëmarrja e Francës lidhet edhe me vizionin e presidentit Emmanuel Macron për zhvillimin e kapaciteteve ushtarake. Ai kërkon që armët konvencionale me rreze të gjatë të plotësojnë strategjinë bërthamore të Francës. Sipas të dhënave, Franca fillimisht mori pjesë në diskutime, por më pas u tërhoq përkohësisht për shkak të debateve mbi doktrinën e saj bërthamore.
Në një fjalim në mars, Macron ka theksuar se Franca mund të kontribuojë në mbrojtjen e aleatëve përmes parandalimit bërthamor, por se nevojiten edhe sisteme konvencionale me rreze të gjatë për menaxhimin e përshkallëzimit përpara kufirit bërthamor. Zyrtarë francezë besojnë se përfshirja në këtë program do të ndihmojë në ngushtimin e hendekut midis kapaciteteve konvencionale dhe atyre bërthamore.
Ndërkohë, programi gjermano-britanik është pjesë e iniciativës më të gjerë ELSA dhe, sipas raportimeve, ende ndodhet në fazat e para. Projektimi përfshin zhvillimin e raketave me teknologji stealth dhe të armëve hipersonike me shpejtësi shumë të lartë, si dhe me trajektore të paparashikueshme. Këto elemente synojnë të rrisin vështirësinë e përgjimit dhe të forcojnë efektin operacional në skenarë me rrezik të lartë.
Projektit i është dhënë rëndësi shtesë edhe pas një vendimi të Donald Trump për të anuluar planin për vendosjen e një batalioni me raketa Tomahawk në Gjermani. Ky plan kishte nisur fillimisht në epokën e Joe Biden, si zgjidhje e përkohshme për mungesën e kapaciteteve evropiane të goditjes së thellë. Në sfondin e kësaj ndërrimi, bashkëpunimi i ri mes Gjermanisë, Mbretërisë së Bashkuar dhe potencialisht Francës shihet si një përpjekje për të ndërtuar një zgjidhje më afatgjatë dhe të qëndrueshme për aftësitë e goditjes me rreze të gjatë.
Botuar fillimisht në Bota Sot
