“Fjalori i Madh i Gjuhës Shqipe” vlerësohet si një nga veprat më të rëndësishme të albanologjisë shqiptare, duke u paraqitur si një projekt i gjerë që i shërben ruajtjes dhe pasurimit të gjuhës. Në promovimin e zhvilluar në Universitetin e Shkodrës “Luigj Gurakuqi”, u theksua se ky fjalor përmbush një amanet të gjuhëtarëve shqiptarë ndër breza dhe dëshmon pasurinë e madhe të gjuhës shqipe, në format dhe rrafshet e saj.
Në këtë aktivitet, kryetari i Akademisë së Shkencave, Skënder Gjinushi, u ndal te qëndrimi lidhur me dialektet. Ai theksoi se dialektet nuk janë në konkurencë me njëra-tjetrën, por bashkëjetojnë si pjesë e së njëjtës pasuri kombëtare. Sipas tij, përfshirja dhe trajtimi i tyre në punë leksikografike i jep fjalorit një dimension më të plotë, duke e bërë atë një pasqyrë të jetës së gjuhës në gjithë territorin ku flitet shqip.
Rektori i Universitetit të Shkodrës, Tonin Gjuraj, e cilësoi traditën leksikografike shqiptare si një trashëgimi të vyer. Ai nënvizoi se puna e nisur dhe e zhvilluar në këtë fushë ka rëndësi të qëndrueshme, jo vetëm për studiuesit, por edhe për brezat që vijnë, pasi fjalorët janë mjete referimi që ruajnë të dhëna gjuhësore dhe i transmetojnë ato në kohë. Në të njëjtën linjë vlerësimi, Gjuraj foli edhe për kontributet konkrete në përgatitjen e veprës.
Në promovim u vlerësua kontributi i pedagogeve Mimoza Priku dhe Rrezarta Draçini, të cilat janë pjesë e grupit të hartimit të fjalorit. Vlerësimi për to lidhet me punën e përditshme brenda një projekti që kërkon saktësi, njohuri të thellë gjuhësore dhe koordinim të gjerë mes specialistëve. Ky fakt bëhet edhe më i dukshëm kur dihet se në hartimin e fjalorit janë angazhuar mbi 50 specialistë nga Shqipëria dhe Kosova.
“Fjalori i Madh i Gjuhës Shqipe” ka një shtrirje shumë të madhe për nga përmbajtja. Vepra përmban rreth 120 mijë fjalë, duke e bërë atë një koleksion të gjerë që synon të mbledhë, sistemojë dhe pasqyrojë leksikun e shqipes. Përtej dimensionit të botimit, projekti po ecën edhe në formën digjitale: platforma online e fjalorit po njeh interes të lartë dhe pritet të arrijë së shpejti 13 milionë klikime. Kjo e vendos fjalorin jo vetëm si vepër referimi, por edhe si instrument të qasshëm për publikun e gjerë, në kohën e përdorimit të përditshëm.
Dialektet bashkëjetojnë në një pasuri të përbashkët gjuhësore
Promovimi u zhvillua në një moment kur aktivitetet shkencore për gjuhën dhe albanologjinë po vijojnë të kenë prani të gjerë. Në kuadër të simpoziumit “Java e Albanologjisë”, që po mbahet në Institutin Albanologjik të Kosovës, historianë, arkeologë dhe albanologë nga vende të ndryshme kanë diskutuar mbi historiografinë shqiptare. Edhe pse tematika lidhet me historinë dhe studimet shqiptare në kuptimin më të gjerë, prania e këtyre diskutimeve tregon se punimet leksikografike si “Fjalori i Madh i Gjuhës Shqipe” ndërthuren me një kornizë më të gjerë të kërkimit shkencor për kulturën dhe identitetin.
Edhe në edicione të tjera të “Java e Albanologjisë” janë planifikuar sesione të veçanta dhe tematika të ndryshme. Në një nga aktivitetet e përmendura, në Instituti Albanologjik i Kosovës vijojnë punimet sesionet me tema bosht si “Historiografia shqiptare”, duke e mbajtur konferencën si një hapësirë ku mbledhen studiues nga fusha të ndryshme. Ndërkohë, promovimi i fjalorit në Universitetin e Shkodrës “Luigj Gurakuqi” përforcon vëmendjen që institucionet arsimore dhe akademike po i japin leksikografisë dhe rolit të saj në ruajtjen e gjuhës. Në këtë mënyrë, fjalori shfaqet si një punë që përtej numrave dhe përmbajtjes, i shërben qëllimit më të gjerë: ta mbajë gjuhën shqipe të gjallë, të dokumentuar dhe të aksesueshme.
Botuar fillimisht në Bota Sot
