Mbi 38 mijë gra në Maqedoninë e Veriut janë të regjistruara si fermere, por të drejtat e tyre nuk përmbushen në të njëjtin nivel me ato që kanë fermerët meshkuj. Pavarësisht se punojnë në bujqësi dhe kontribuojnë në ekonominë rurale, shumë prej tyre vazhdojnë të përballen me vështirësi që lidhen me sigurinë financiare, të drejtat e lidhura me pushimin e lehonisë, sigurimin shëndetësor dhe mbrojtjen sociale.
Këto problematika u vunë në qendër të vëmendjes në një panel të posaçëm me temë “Të korrat pa emrin e saj: Gratë rurale dhe puna e padukshme”. Gjatë diskutimeve, u theksua se puna që kryejnë gratë në zonat rurale shpesh mbetet e papërfshirë sa duhet në skemat mbrojtëse dhe në mekanizmat që garantojnë mbështetje për fermerët. Në praktikë, edhe kur ato janë të regjistruara, përfitimet dhe garancitë nuk janë gjithmonë të barabarta.
Një nga sfidat kryesore që u përmend lidhet me sigurinë financiare. Për shumë gra, të ardhurat nga aktiviteti bujqësor nuk janë të qëndrueshme, ndërsa mungesa e garancive shtesë i bën më të prekshme nga vështirësitë e përditshme ekonomike. Kjo situatë vjen si pasojë e kushteve me të cilat përballen në punë, si edhe e pamjaftueshmërisë së mbështetjes institucionale për nevojat specifike të tyre në periudha të caktuara të jetës.
Paneli solli në vëmendje edhe një çështje të rëndësishme: pushimin e lehonisë. U ngrit shqetësimi se në shumë raste gratë nuk marrin mbështetjen përkatëse gjatë periudhave kur duhet të kujdesen për fëmijët. Kjo nënkupton se përgjegjësitë në familje dhe angazhimi në fermë përplasen me mungesën e garancive për të drejtat e lehonisë. Si rezultat, gratë detyrohen të përballen me presion të dyfishtë, si në punë ashtu edhe në aspektin social.
Një tjetër element i diskutuar ishte sigurimi shëndetësor. Për një pjesë të konsiderueshme të grave fermere, sigurimi shëndetësor nuk është gjithmonë i aksesueshëm apo i mjaftueshëm për nevojat reale që shfaqen gjatë punës dhe gjatë fazave të ndryshme të jetës. Mungesa e mbulimit të duhur rrit rrezikun që çështjet shëndetësore të lihen pas dore, sidomos kur një person i ka të kufizuara burimet për të përballuar shpenzimet.
Gratë rurale me mbi 38 mijë fermerë: mungesa e barazisë në të drejta
Përtej këtyre sfidave, diskutimet prekën edhe mbrojtjen sociale. U tha se në zonat rurale, gratë që punojnë në bujqësi shpesh nuk përfitojnë masa mbrojtëse në mënyrë të plotë ose nuk njihen si duhet në sistemet që ofrojnë mbështetje. Kjo krijon një realitet ku puna e tyre konsiderohet e “padukshme”, ndërsa pasojat e pabarazive shfaqen në kohë kur kërkohen të drejta që lidhen me sigurinë, shëndetin dhe mirëqenien.
Gjatë panelit u theksua se barazia në të drejta nuk nënkupton vetëm regjistrimin si fermere, por garantimin e kushteve që i mbrojnë ato në aspektin financiar dhe social. Puna e grave në bujqësi ka një vlerë të drejtpërdrejtë për komunitetet rurale, megjithatë realiteti tregon se shumë prej tyre ende nuk kanë akses të barabartë në instrumentet që duhet të shoqërojnë aktivitetin e tyre. Ndërsa numri i të regjistruarave është mbi 38 mijë, sfidat mbeten të pranishme dhe kërkojnë vëmendje të vazhdueshme për të sjellë ndryshime konkrete.
Botuar fillimisht në Albeu
